KAAN’ın Yerli Yardımcı Güç Ünitesinde Kritik Aşama: İlk Entegrasyon 2026’da
Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN için geliştirilen yerli yardımcı güç ünitesinde (APU) önemli bir dönemece girildi. Ana motor çalıştırılmadan önce uçağın ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayacak APU-60 sisteminin ilk entegrasyonunun 2026 yılı içinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu adım, Türkiye’nin itki ve güç sistemlerinde dışa bağımlılığı azaltma hedefi açısından stratejik bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
Havacılık ekosisteminin tamamında yerlileşmeyi merkezine alan Türkiye, motor ve güç sistemleri alanında da kapasitesini hızla genişletiyor. İHA’lardan helikopterlere, eğitim uçaklarından muharebe platformlarına uzanan bu dönüşüm, kritik alt sistemlerin yerli tasarım ve üretimiyle derinleşiyor.
Bu çerçevede, savunma sanayii bünyesinde faaliyet gösteren TRMOTOR, hava araçlarına yönelik ana motorlar, APU ve başlatma sistemleri alanında sürdürülebilir, yerli ve yüksek teknoloji çözümleri geliştirme misyonuyla öne çıkıyor. Şirket, gaz türbinli motor teknolojileri ve güç sistemlerinde tasarım, geliştirme, üretim ve doğrulama kabiliyetlerini ülkeye kazandırmayı hedefleyen bir teknoloji merkezi konumunda.
APU ve ATS Çalışmaları KAAN İçin Genişletildi
TRMOTOR, 2021 yılında KAAN için kritik öneme sahip Auxiliary Power Unit (APU) ve Air Turbine Starter (ATS) sistemlerinin tasarım ve geliştirme sorumluluğunu üstlendi. Ardından 2022’de KAAN’ın ana motoru için kavramsal tasarım sözleşmesini imzalayan şirket, 2024’te TEI ile birlikte KAAN’ın kalbi olarak tanımlanan TF35000 motorunun geliştirilmesine yönelik konsorsiyum sürecini başlattı.
Bu süreçte APU ve ATS projeleri yalnızca KAAN’a odaklı kalmayarak, farklı platformlarla uyumlu şekilde genişletildi. 2025’te yerli bir platform için yürütülen sistem geliştirme çalışmalarında da kritik kilometre taşları tamamlandı.
APU-60: Operasyonel Esnekliğin Anahtarı
Türkiye’de ilk kez yerli ve milli imkânlarla geliştirilen APU-60, uçak ana motorları çalıştırılmadan önce aviyonik, elektronik ve iklimlendirme sistemlerine gerekli enerjiyi sağlayacak. Test süreçleri devam eden sistem, KAAN’a entegre edilmesiyle birlikte operasyonel hazırlık süresini kısaltacak ve harici yer ekipmanına olan ihtiyacı azaltacak.
APU’nun ürettiği basınçlı hava, ATS sistemine aktarılıyor; ATS ise bu enerjiyle ana motor miline ilk dönme hareketini vererek motorun güvenli şekilde çalışmasını mümkün kılıyor. Bu bütünleşik yapı, daha hızlı, bağımsız ve esnek görev icrasının önünü açıyor.
Yeni Nesil Çözüm: APU-40 Yolda
TRMOTOR, APU-60’a ek olarak APU-40 adı verilen yeni bir yardımcı güç ünitesi üzerinde de çalışıyor. Uçak ve döner kanatlı platformlara entegrasyonu hedeflenen APU-40’ta çekirdek motor entegrasyon faaliyetleri sürüyor. Projede 2026’nın ilk çeyreğinde testlere başlanması planlanıyor. Bu adım, platformlar için bir kritik bileşenin daha yerlileştirilmesi anlamına geliyor.
Şirket, ana motoru çevreleyen elektrik-kontrol, yağlama, yakıt, ateşleme, pnömatik, aktivasyon ve dişli kutusu gibi yüksek hassasiyetli alt sistemlerde de sistem bütünlüğü odağını güçlendirerek uzmanlığını derinleştiriyor.
