Rusya Sivil Havacılığında Büyük Kriz: 2030’a Kadar 340 Uçağın Hizmet Dışı Kalması Bekleniyor
Rusya’nın modern sivil havacılık projeleri, Batı yaptırımları, bileşen eksikliği ve sertifikasyon sorunları nedeniyle ciddi bir darboğazla karşı karşıya. Rus Dış İstihbarat Servisi’nin yayımladığı güncel değerlendirmeye göre, 2030 yılına kadar Rusya’nın yaklaşık 340 yolcu uçağını hizmetten çekmek zorunda kalacağı tahmin ediliyor.
Bu rakam, 230 yerli üretim uçak ve 109 ithal uçak olmak üzere toplam filonun büyük bölümünü kapsıyor. Özellikle Batı teknolojilerine erişimin durması, bakım-onarım süreçlerinin tıkanması ve yeni nesil uçak projelerinin gecikmesi sektörde ciddi bir risk oluşturuyor.
SSJ-100: Parça Yetersizliği ile Ayakta Durmaya Çalışan Filonun Durumu
Rusya’nın ulusal havacılık gururu olarak tanıttığı Sukhoi Superjet 100 (SSJ-100), pratikte büyük ölçüde yabancı teknolojilere bağımlı.
Uçağın:
- Fransa üretimi SaM146 motorları,
- Kontrol bilgisayarları,
- Hidrolik sistemleri
Batı yaptırımları sonrası resmî bakım desteklerinden tamamen kesilmiş durumda.
Bu nedenle Rus havayolları, SSJ-100 filosunu yalnızca “donör uçaklardan sökülen parçalarla” ayakta tutuyor.
Teknik uzmanlar bu yöntemin uzun vadede güvenlik risklerini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
SSJ-NEW
Rusya’nın “tamamen yerli” olarak tanıttığı SSJ-NEW projesinde ise:
- 64 kritik bileşenin yerli muadili henüz onaylanmadı,
- Sertifikasyon sürekli erteleniyor,
- Seri üretimin 2026’dan önce mümkün görünmediği belirtiliyor.
Bu tarih için bile herhangi bir garanti verilemiyor.
MC-21: Rusya’nın Orta Sınıf Yolcu Uçağı Projesi Çıkmazda
Rusya’nın Airbus A320neo ve Boeing 737 MAX’e karşı geliştirdiği orta menzilli yolcu uçağı MC-21, yaptırımlar sonrası ağır bir sekteye uğradı.
MC-21-300 (Batı motorlu versiyon)
- Pratt & Whitney PW1000G motorlarını kullanıyordu.
- 2022 sonrası bu motorlara erişim kesildi.
- Seri üretim onayı askıya alındı.
MC-21-310 (Yerlileştirilmiş versiyon)
Rusya bu modelde 70’ten fazla Batı parçasını yerli üretimle değiştirmeyi hedeflemişti.
Ancak henüz:
- Buz önleme sistemleri,
- Tuvalet modülü,
- Çarpışma uyarı sistemi,
- Hava radarı,
- Elektrik güç sistemi
yerli üretilemedi.
Ayrıca menzil büyük oranda düştü:
-
6.400 km → 3.830 km
Yani uçağın ticari rekabet gücü azalmış durumda.
An-24 ve An-26: Kağıt Üstünde Uzatılan Ömürler
Rusya’nın iç hatlarda yoğun kullanılan turboprop uçakları An-24 ve An-26, modern muadil üretilemediği için “kâğıt üzerinde ömür uzatma” yöntemleriyle kullanılmaya devam ediyor.
“Baikal” isimli yeni turboprop projesi ise başarısız ilan edildi, ancak bütçe aktarımları sürüyor.
Yetkililer, bu yaklaşımın yolcu güvenliği açısından ciddi sorunlar oluşturduğuna dikkat çekiyor.
2030’a Kadar 340 Uçak Hizmetten Çekilecek
Rusya Sivil Havacılık Ajansı Başkanı Dmitry Yadrov’un tahminlerine göre:
- 230 yerli uçak
- 109 yabancı uçak
2023–2030 döneminde tamamen uçuş operasyonlarından çıkarılacak.
Bu listede modern kabul edilen SSJ-100 uçakları da bulunuyor, çünkü bu uçaklar da Batı teknolojilerine bağımlı.
Bu durum Rusya’nın 2030’a kadar ciddi bir uçak ve kapasite açığı ile karşı karşıya kalacağını gösteriyor.
Rusya sivil havacılık filosu, yaptırımlar, parça erişim kısıtlamaları ve yerli projelerdeki gecikmeler nedeniyle kritik bir küçülme sürecine girmiş durumda.
Uçakların “donör parça” ile uçmaya devam etmesi, tamamlanamayan yerli projeler ve bakım sahalarının giderek daralması, sektörün geleceğine yönelik ciddi riskler doğuruyor.
Rusya’nın 2030’a kadar 340 uçağı hizmet dışı bırakması, ülkenin iç ve dış hat uçuş kapasitesini yeniden şekillendirecek bir gelişme olarak yorumlanıyor.
