World Travel Agents Associations Alliance’dan IATA Kararına Tepki
Yerel Tahsilat Esnekliğinin Kaldırılması Sektörde Endişe Yarattı
Dünya genelindeki seyahat acentelerini temsil eden World Travel Agents Associations Alliance (WTAAA), IATA üyesi havayollarının seyahat acentaları için küresel ölçekte standart ve daha kısa bir tahsilat süresi uygulama kararına karşı güçlü bir duruş sergiledi. WTAAA’ya göre bu adım, yerel yönetişim mekanizmalarını zayıflatıyor ve havayolları ile acenteler arasında yıllar içinde kurulan iş birliği zeminini riske atıyor.
Yapısal Denge Sorunu Yeniden Gündemde
WTAAA değerlendirmesinde, International Air Transport Association bünyesindeki Yolcu Acenteliği Programı’nın (Passenger Agency Programme) zaten yapısal bir dengesizlik barındırdığına dikkat çekildi. Program kapsamında bağlayıcı kararların yalnızca havayollarının oy kullandığı Yolcu Acenteliği Konferansı’nda alınması, acentelerin ise danışma statüsünde kalması, uzun süredir sektör içinde eleştirilen bir konu olarak öne çıkıyor.
Yerel tahsilat esnekliğinin kaldırılması, WTAAA’ya göre bu dengesizliğin yerel pazarlarda ortaklaşa geliştirilen çözümlerin tek taraflı olarak geçersiz kılınmasına yol açabileceğinin somut bir örneği niteliğinde.
APJC’lerin Rolü Devre Dışı Kalıyor
Kararın merkezinde, Yolcu Acenteliği Konferansı’nda yapılan bir oylamayla 2026 ortasına kadar tüm BSP pazarlarında küresel olarak uyumlu bir tahsilat takviminin zorunlu hale getirilmesi yer alıyor. Bu düzenleme ile, yerel havayolları ve IATA onaylı acentelerden eşit temsilcilerin yer aldığı Agency Programme Joint Council (APJC) yapılarının, kendi pazarlarına uygun tahsilat tarihleri belirleme yetkisi ortadan kalkıyor.
Oysa APJC’ler, bugüne kadar yerel ödeme alışkanlıkları, şirketlerin faturalama döngüleri ve ticari ilişkilerin gerçekleri doğrultusunda, hem havayolları hem de acenteler için dengeli çözümler üretmişti.
Acenteler Üzerinde Finansman Baskısı
WTAAA, standartlaştırılmış ve kısaltılmış tahsilat sürelerinin, özellikle yüksek hacimli kurumsal satış yapan acenteler ve tur operatörleri için ciddi bir nakit akışı baskısı yaratacağı görüşünde.
BSP sistemi kapsamında acenteler, müşteri ödemelerini merkezi olarak IATA’ya aktarıyor ve bu tutarlar daha sonra havayollarına dağıtılıyor. Yeni uygulama, acentelerin müşterilerinden tahsilat tamamlanmadan havayollarına ödeme yapmasını gerektirecek; bu da fiilen acentelerin havayollarını önceden finanse etmesi anlamına geliyor.
WTAAA, yerel olarak belirlenen tahsilat takvimlerinin; ulusal ödeme kültürleri ve kurumsal mutabakat süreçleriyle uyumlu olacak şekilde tasarlandığını, bu gerçeklerin göz ardı edilmesinin sektör genelinde operasyonel riskleri artıracağını vurguluyor.
Yerel Yetkinin Geri Kazandırılması Çağrısı
İttifak, IATA ve üye havayollarına çağrıda bulunarak, yerel APJC’lerin tahsilat dönemlerini belirleme yetkisinin yeniden tesis edilmesini talep ediyor. WTAAA’ya göre, geçmişte olduğu gibi yerel piyasa koşullarına duyarlı bir yapı, hem havayollarının gelir güvenliğini hem de acentelerin sürdürülebilirliğini daha sağlıklı şekilde koruyacaktır.
Sektör temsilcileri, küresel standartlaşma hedeflerinin; yerel iş modelleri, finansal gerçekler ve uzun yıllara dayanan ortaklıklar dikkate alınmadan hayata geçirilmesinin, havacılık ve seyahat ekosisteminde yeni gerilimler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
