ABD’den İran Havacılığına Büyük Yaptırım: 27 Havayolu Listeye Alındı

ABD yönetimi, İran’ın havacılık sektörüne yönelik bugüne kadarki en kapsamlı yaptırım hamlelerinden birini devreye aldı. ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), İran’da faaliyet gösteren 27 havayolunu yaptırım listesine dahil etti.

8 Eylül 2026 tarihinde açıklanan yeni yaptırım paketi yalnızca İranlı havayollarını değil, İran havacılık sektörünün uçak ve parça tedarikinde kullandığı öne sürülen yabancı şirketleri, lojistik sağlayıcılarını ve aracı kuruluşları da kapsıyor.

Toplam 36 hedefin yer aldığı yaptırım paketi kapsamında Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya, Kazakistan ve İngiltere bağlantılı bazı şirket ve kişiler de listeye alındı.

27 İran Havayolu Yaptırım Listesinde

OFAC’ın açıkladığı yeni kararla İran havacılık sektöründe faaliyet gösteren 27 havayolu yaptırım kapsamına girdi.

Listede Air Shiraz, Asa Jet Airline, Ata Airlines, Atlas Aviation Group, Ava Airlines, Chabahar Airlines, Erwan Airline, Fly Kish Airlines, Fly Persia Airlines, Iran Air Tour, Iran Aseman Airlines, Jsky Airlines, Kish Airlines, Karun Airlines, Lad Airways, Mehr Airways, Nasim Air, Pars Oghyanous Kish Company, Qeshm Air, Raimon Airways, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Soroush Air, Taban Airlines, Toos Airlines, Varesh Airlines ve Zagros Airlines bulunuyor.

Washington böylece İran’da faaliyet göstermeye devam eden havayollarının önemli bölümünü doğrudan yaptırım rejiminin kapsamına almış oldu.

Hedefte İran’ın Havacılık Tedarik Zinciri Var

Yeni yaptırımların dikkat çekici tarafı yalnızca havayolu şirketlerini hedef almaması.

ABD yönetimi aynı zamanda İran’ın uçak, uçak parçası, teknoloji ve havacılık hizmetlerine erişimini sağlayan uluslararası tedarik zincirini de sınırlandırmayı hedefliyor.

Washington, İran’ın üçüncü ülkelerde kurulan veya faaliyet gösteren aracı şirketler üzerinden ABD ve Batı menşeli uçaklar ile havacılık ekipmanlarını temin etmeye çalıştığını öne sürüyor.

Bu kapsamda finans kuruluşlarından İran’ın uçak ve uçak parçası tedarikinde kullanabileceği şüpheli işlemleri daha yakından takip etmeleri istendi.

Mahan Air Yeniden Yaptırımların Merkezinde

Yeni yaptırım paketinin merkezinde uzun süredir ABD yaptırımları altında bulunan Mahan Air bulunuyor.

ABD yönetimi, Mahan Air’in İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı faaliyetlerde kullanıldığını ve uluslararası havacılık ağı üzerinden personel, ekipman ve çeşitli yüklerin taşındığını savunuyor.

Mahan Air, ABD tarafından ilk kez 2011 yılında yaptırım listesine alınmıştı.

Son yaptırımlarla birlikte Washington, Mahan Air’e doğrudan veya dolaylı hizmet sağladığını ileri sürdüğü üçüncü ülke şirketlerine yönelik baskıyı da artırdı.

Üç Boeing 777 Yaptırım Dosyasına Girdi

ABD Hazine Bakanlığı’nın açıklamasında 2026 yazında Mahan Air’e ulaştığı belirtilen en az üç Boeing 777 uçağına özellikle dikkat çekildi.

ABD makamlarına göre daha önce başka filolarda hizmet veren söz konusu uçaklar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman üzerinden gerçekleştirilen işlemler sonucunda Mahan Air’e ulaştırıldı.

Washington, uçakların transferinde üçüncü ülkelerdeki şirketlerin aracı olarak kullanıldığını öne sürüyor.

Bu nedenle uçakların transferi ve operasyonuyla bağlantılı olduğu belirtilen bazı yabancı şirketler de yaptırım listesine dahil edildi.

Türkiye Merkezli Şirketler de Listede

Yeni yaptırım paketinde Türkiye merkezli şirketler de bulunuyor.

ABD Hazine Bakanlığı, Türkiye merkezli Sky Phoenix Hava Yolları Taşımacılığı Ticaret Limited Şirketi’nin Mahan Air’e ABD menşeli uçakların transferinde aracılık yaptığını ileri sürdü.

Türkiye merkezli S Sistem Lojistik Hizmetler Anonim Şirketi ile Mes Cargo Transportation Tourism and Foreign Trade Limited Company de yaptırım kapsamına alındı.

ABD makamları S Sistem’in Mahan Air adına İran’a yönelik çeşitli sevkiyatları koordine ettiğini, Mes Cargo’nun ise Mahan Air için genel satış acentesi olarak faaliyet gösterdiğini öne sürdü.

Yaptırım listesinde ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya, Kazakistan ve İngiltere bağlantılı şirketler ile kişiler de bulunuyor.

ABD, Havacılıkla İlgili Üç İzni Askıya Aldı

Washington’ın kararı İran’a yönelik hava ulaşımını yalnızca yaptırım listeleri üzerinden etkilemiyor.

OFAC aynı zamanda İran havacılığıyla ilgili daha önce yürürlükte bulunan üç yetkilendirmeyi askıya aldı.

Bunlar arasında İran hava sahası üzerinden gerçekleştirilen uçuşlara ilişkin bazı işlemlere ve ABD menşeli veya ABD kontrolündeki ticari uçakların yabancı havayolları tarafından İran’a uçurulmasına imkân sağlayan düzenlemeler bulunuyor.

ABD Hazine Bakanlığı, havacılık emniyetiyle ilgili özel taleplerin ise vaka bazında değerlendirilebileceğini bildirdi.

Bu değişiklikler İran’a uçuş gerçekleştiren yabancı havayolları açısından da yeni operasyonel ve hukuki değerlendirmeleri beraberinde getirebilir.

Finansal Sistem Üzerinden Baskı Artıyor

Yaptırım listesine alınan kişi ve kuruluşların ABD’de bulunan veya ABD’li kişi ve kuruluşların kontrolündeki mal varlıkları bloke ediliyor.

ABD kişi ve şirketlerinin de gerekli izin bulunmadığı sürece yaptırım kapsamındaki kuruluşlarla belirli finansal ve ticari işlemleri gerçekleştirmesi yasaklanıyor.

Bunun yanında yaptırım kapsamındaki İran havayollarına uçak transferi, kargo hizmetleri, satış temsilciliği veya benzeri destek sağlayan yabancı şirketler de ABD’nin ikincil yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.

Bu durum yeni kararların etkisinin İran sınırlarının ötesine taşınabileceği anlamına geliyor.

İran Havacılığında Yeni Dönem

İran’ın sivil havacılık sektörü uzun yıllardır uluslararası yaptırımlar nedeniyle özellikle uçak yenileme, yedek parça tedariki ve bakım alanlarında önemli zorluklarla karşı karşıya bulunuyor.

Son yaptırım paketi ise baskıyı doğrudan İran’ın aktif havayollarına ve bu şirketlerin uluslararası tedarik ağlarına yöneltiyor.

ABD yönetiminin aynı zamanda yabancı havayollarının İran operasyonlarını etkileyebilecek bazı havacılık izinlerini askıya alması, kararın yalnızca İranlı taşıyıcılarla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor.

Önümüzdeki dönemde yaptırımların İran’a gerçekleştirilen uluslararası uçuşlar, uçak ve yedek parça tedariki, bakım hizmetleri, kargo operasyonları ve yabancı havayollarının İran pazarındaki faaliyetleri üzerindeki etkileri yakından takip edilecek.