İran’dan Irak’a Çağrı: Uçuş Kısıtlamaları Kaldırılsın
İran, ABD’nin havacılık sektörünü hedef alan yeni yaptırımlarının ardından Irak ile hava ulaşımında yaşanan kesintilerin tamamen sona erdirilmesini istedi. Necef üzerinden bazı uçuşlar yeniden başlarken Bağdat, Erbil ve Süleymaniye’de İran bağlantılı seferlerdeki sorunlar devam ediyor.
İran ile Irak arasındaki hava ulaşımı, ABD’nin İran havacılık sektörüne yönelik yaptırımlarının bölgesel etkileri nedeniyle yeni bir döneme girdi. Tahran yönetimi, Irak’tan iki ülke arasındaki uçuşlarda devam eden kısıtlamaların kaldırılmasını ve hava trafiğinin normal düzene dönmesini talep etti.
ABD’nin 23 Eylül’de yürürlüğe giren yeni yaptırım uygulamaları, İranlı havayollarına hizmet sağlayan yabancı şirketleri de yaptırım riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Bu durum özellikle yer hizmetleri, yakıt, sigorta ve havalimanı operasyonlarında faaliyet gösteren şirketlerin İranlı taşıyıcılara hizmet verme konusunda geri adım atmasına neden oldu.
Irak tarafında ise dikkat çekici bir ayrıntı bulunuyor. Irak Ulaştırma Bakanlığı ve Sivil Havacılık Otoritesi, İran uçuşlarını yasaklayan resmi bir Irak kararı alınmadığını belirtiyor. Buna karşılık yaptırım riski taşıyan yer hizmetleri şirketlerinin İranlı havayollarına hizmet vermekten kaçınması, operasyonların fiilen aksamasına yol açtı.
Necef uçuşları için özel istisna
Irak, yaptırımların ardından İran bağlantılı hava ulaşımının tamamen kesilmemesi için Washington yönetimiyle temaslarını sürdürdü. ABD Hazinesi tarafından sağlanan özel istisna kapsamında Iraqi Airways’in İran ile Necef arasındaki uçuşlarını ekim ayında gerçekleştirmesine izin verildi. İlk aşamada bir ay süreyle uygulanacak düzenlemenin daha sonra uzatılması ihtimali de bulunuyor.
Irak yönetiminin özellikle dini ziyaretler, sağlık, eğitim ve diğer sivil seyahatlerin devam edebilmesi amacıyla istisna talebinde bulunduğu bildirildi. Bağdat’ın uçuşların yaptırımlı kişilerin, silahların veya yasa dışı fonların taşınmasında kullanılmasını önlemeye yönelik yolcu taraması ve bilgi paylaşımı gibi ek güvenlik önlemleri üzerinde de çalıştığı belirtiliyor.
Necef ile İran arasındaki bazı uçuşların yeniden başlamasına rağmen Bağdat, Erbil ve Süleymaniye havalimanlarında İran bağlantılı seferlerdeki kesinti sürüyor. Bu durum özellikle İran ile Irak arasında seyahat eden yolcular ve dini ziyaretçiler açısından önemli ulaşım sorunları yaratıyor.
İran’ın uluslararası hava bağlantıları daralıyor
ABD’nin yeni yaptırım politikası yalnızca Irak hattını etkilemiyor. Son haftalarda İranlı havayollarının bölgedeki uluslararası operasyonlarında belirgin bir daralma yaşanıyor.
Flightradar24 verilerine dayandırılan bilgilere göre, yaptırımların yürürlüğe girmesinin ardından Tahran İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’ndaki uluslararası uçuş trafiğinde yaklaşık yüzde 42 düşüş yaşandı. Gürcistan, Umman ve Azerbaycan bağlantılarının tamamen durduğu, Dubai uçuşlarının da 23 Eylül’den itibaren kesintiye uğradığı bildirildi. Çin bağlantıları daha istikrarlı seyrederken Türkiye hattındaki uçuşlarda da azalma görüldü.
İran ise ABD yaptırımlarının üçüncü ülkelerdeki havalimanları ve hizmet sağlayıcıları üzerinde yarattığı etkinin uluslararası sivil havacılığı olumsuz etkilediğini savunuyor. Tahran yönetimi konuyu diplomatik kanalların yanı sıra Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü’ne (ICAO) da taşıdı.
Yaşanan gelişmeler, ABD’nin İran havacılığına yönelik yaptırımlarının artık yalnızca İranlı havayollarını değil, bölgedeki havalimanlarını, yer hizmetleri şirketlerini, sigorta ve operasyon sağlayıcılarını da doğrudan etkileyen daha geniş bir havacılık meselesine dönüştüğünü gösteriyor. Irak’taki gelişmeler ise yaptırımlar ile bölgesel hava ulaşımının devamlılığı arasında yeni istisna modellerinin gündeme gelebileceğine işaret ediyor.
