Endonezya’da Volkanik Kül Krizi: Havalimanları Yeniden Açıldı

Endonezya’da Anak Krakatau Yanardağı’nın püskürmesi sonucu oluşan volkanik kül bulutlarının hava sahasını etkilemesinin ardından geçici olarak kapatılan havalimanlarında uçuş operasyonları yeniden başlıyor.

Başkent Jakarta’nın ana hava ulaşım merkezi Soekarno-Hatta Uluslararası Havalimanı’nın da aralarında bulunduğu beş havalimanı, havacılık otoritelerinin gerçekleştirdiği güvenlik kontrollerinin ardından 8 Eylül Salı günü yeniden uçuşlara açıldı.

Volkanik kül krizi Endonezya hava ulaşımında son yılların dikkat çekici operasyonel aksamalarından birine yol açarken, yaklaşık 3 bin uçuşta gecikme, iptal veya rota değişikliği yaşandı.

Olaylardan 340 binden fazla yolcu etkilendi.

Sekiz Havalimanı Kapatılmıştı

Anak Krakatau’nun faaliyetleri sonrasında volkanik küllerin hava sahası ve havalimanı operasyonlarını tehdit etmesi üzerine Endonezya’daki sekiz havalimanında uçuşlar geçici olarak durdurulmuştu.

Kapatılan havalimanları arasında Jakarta’ya hizmet veren Soekarno-Hatta ve Halim Perdanakusuma’nın yanı sıra Bandung’daki Husein Sastranegara ile Lampung ve çevresindeki bazı bölgesel havalimanları da bulunuyordu.

Endonezya Ulaştırma Bakanlığı’nın açıklamasına göre Soekarno-Hatta, Halim Perdanakusuma ve Husein Sastranegara havalimanları 8 Eylül saat 00.01 itibarıyla yeniden faaliyete geçti.

Budiarto ve Pondok Cabe havalimanları da saat 02.25 itibarıyla yeniden açıldı.

Atung Bungsu Havalimanı ise bir gün önce normal operasyonlara dönmüştü.

3 Bin Uçuş, 340 Binden Fazla Yolcu Etkilendi

Volkanik kül nedeniyle yaşanan kesintinin hava ulaşımındaki etkisi oldukça büyük oldu.

Yaklaşık 3 bin uçuş gecikme, iptal veya yön değiştirme gibi operasyonel aksaklıklardan etkilenirken, olayların yolcu tarafındaki bilançosu 340 binin üzerine çıktı.

Uluslararası uçuşlar da krizden önemli ölçüde etkilendi.

Jakarta’nın Asya’nın önemli hava ulaşım merkezlerinden biri olması nedeniyle yaşanan kesinti yalnızca Endonezya iç hatlarını değil, bölgeye gerçekleştirilen uluslararası seferleri de etkiledi.

Havalimanlarının yeniden açılmasıyla uçuşlar kademeli olarak başlasa da biriken yolcu ve uçak trafiğinin normale dönmesinin zaman alabileceği belirtiliyor.

178 Uçak İçin Uçuşa Elverişlilik Kontrolü

Operasyonların yeniden başlamasının ardından dikkatler uçakların teknik kontrollerine çevrildi.

Soekarno-Hatta Uluslararası Havalimanı’nda kapanma sırasında yerde kalan yaklaşık 178 uçağın yeniden sefere verilmeden önce uçuşa elverişlilik açısından kontrol edilmesi kararlaştırıldı.

Endonezya Ulaştırma Bakanlığı, havalimanı otoriteleri ile havayolu şirketlerinden filolarındaki uçakları operasyon öncesinde kontrol etmelerini istedi.

Pilotlar ve uçuş ekipleri de volkanik külün bulunduğu veya bulunma ihtimalinin devam ettiği kısıtlı hava sahalarından uzak durmaları konusunda bilgilendirildi.

Bu kontroller nedeniyle havalimanlarının yeniden açılması uçuş programlarının anında normale dönmesi anlamına gelmiyor.

Volkanik Kül Uçaklar İçin Neden Tehlikeli?

Volkanik kül, havacılık açısından sıradan bir hava olayı olarak değerlendirilmiyor.

Atmosferdeki ince volkanik parçacıklar jet motorlarının içerisine girdiğinde yüksek sıcaklık nedeniyle eriyerek motorun iç bileşenlerinde birikebiliyor.

Yoğun kül bulutuna girilmesi motor performansının bozulmasına, görüş problemlerine, uçak yüzeylerinde aşınmaya ve kritik sistemlerin etkilenmesine kadar ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

Bu nedenle havacılık otoriteleri volkanik kül tespit edilen bölgelerde uçuşları kısıtlama veya hava sahasını tamamen kapatma yoluna gidebiliyor.

Endonezya’da sekiz havalimanının geçici olarak kapatılmasının temel nedeni de uçuş emniyetine yönelik bu risk oldu.

Havayollarına Günlük 1 Milyon Dolarlık Maliyet

Krizin havayolu şirketlerine ekonomik etkisi de dikkat çekici boyutlara ulaştı.

Endonezya Ulusal Hava Taşıyıcıları Birliği INACA’ya göre, iptal edilen seferlerden kaynaklanan gelir kayıplarının yanı sıra uçakların farklı havalimanlarına yönlendirilmesi, ilave yakıt kullanımı, park ücretleri ve ekip giderleri havayollarının maliyetlerini artırdı.

Sektör temsilcileri, bu tür operasyonel kesintiler sırasında havayollarının günlük kaybının 19 milyar Endonezya rupisine, yaklaşık 1 milyon dolara kadar ulaşabileceğini hesaplıyor.

Özellikle Soekarno-Hatta gibi yoğun bir merkezde tek bir uçağın gecikmesi bile aynı uçağın gün içerisindeki sonraki üç veya dört seferinin programını etkileyebiliyor.

Bu durum volkanik kül krizinin havayollarının tüm uçuş ağına zincirleme şekilde yansımasına neden oluyor.

Anak Krakatau Yeniden Hareketlendi

Havalimanlarının yeniden açılmasına rağmen volkanik hareketlilik tamamen sona ermiş değil.

Endonezya’nın volkan izleme kurumunun verilerine göre Anak Krakatau 8 Eylül Salı sabahı üç kez daha püskürdü.

Son püskürmeler önceki faaliyetlere göre daha düşük seviyede gerçekleşse de kül bulutlarının yüksekliği ve rüzgârın yönüne bağlı olarak hava ulaşımında yeniden aksama yaşanabileceği değerlendiriliyor.

Anak Krakatau halen Endonezya’nın dört kademeli volkanik alarm sisteminde ikinci en yüksek seviye olan Seviye III statüsünde bulunuyor.

Uçuşlar Başladı, Risk Devam Ediyor

Soekarno-Hatta ve diğer havalimanlarının yeniden açılmasıyla Endonezya hava ulaşımında normalleşme süreci başladı.

Ancak yüz binlerce yolcunun seyahat programının bozulması ve binlerce uçuşun etkilenmesi nedeniyle havayollarının operasyonlarını yeniden planlaması zaman alacak.

Havacılık otoriteleri ise Anak Krakatau’nun faaliyetlerini ve volkanik külün atmosferdeki hareketini yakından izlemeye devam ediyor.

Yaklaşık 3 bin uçuş ve 340 binden fazla yolcuyu etkileyen kriz, volkanik faaliyetlerin modern hava ulaşım ağlarında ne kadar kısa sürede geniş çaplı operasyonel sonuçlar yaratabileceğini bir kez daha ortaya koydu.