IATA’dan Havacılık Sektörüne “Daha Akıllı Operasyon” Mesajı
Uluslararası hava taşımacılığı sektörünün çatı kuruluşu International Air Transport Association, yer hizmetleri operasyonlarında küresel standartların daha güçlü uygulanması, modern yer destek ekipmanlarının kullanılması ve dijitalleşmenin hızlandırılması çağrısında bulundu. Açıklama, Mısır’ın başkenti Kahire’de düzenlenen 38. IATA Yer Hizmetleri Konferansı’nda (IGHC) yapıldı.
EgyptAir ev sahipliğinde gerçekleştirilen konferansta konuşan IATA Yer Operasyonları Direktörü Monika Mejstrikova, yolcuların çoğu zaman fark etmediği yer hizmetleri süreçlerinin, herhangi bir aksaklık yaşandığında havacılık operasyonlarının en görünür kriz alanlarından biri haline geldiğini vurguladı.
Küresel havacılık sektöründe özellikle pandemi sonrası dönemde artan yolcu sayıları, personel eksiklikleri, operasyonel baskılar ve sürdürülebilirlik hedefleri nedeniyle yer hizmetleri operasyonlarının yeniden yapılandırılması gerektiğine dikkat çekiliyor. IATA’ya göre sektörün geleceği; standartlaşma, akıllı ekipman yatırımları ve veri odaklı dijital operasyon modellerine bağlı olacak.
IATA verilerine göre 2025 yılı içerisinde dünya genelinde uçakların yerde hasar aldığı 29 binden fazla olay raporlandı. Bu durumun havayolları açısından ciddi maliyet, gecikme ve operasyonel risk oluşturduğu belirtilirken; anti-çarpışma teknolojilerine sahip yeni nesil yer destek ekipmanlarının kullanımının önemine dikkat çekildi. Elektrikli yer hizmet ekipmanlarının ise kullanılan enerji altyapısına bağlı olarak dönüş süreçlerindeki karbon emisyonlarını yüzde 35 ila yüzde 52 arasında azaltabileceği ifade edildi.
Kuruluş ayrıca, yer operasyonlarında dijitalleşmenin hâlâ istenilen seviyeye ulaşamadığını belirterek, birçok havalimanı ve yer hizmetleri şirketinde manuel süreçlerin ve birbirine bağlı olmayan veri sistemlerinin operasyonel verimliliği düşürdüğünü açıkladı.
IATA’nın öne çıkardığı dijital dönüşüm başlıkları arasında bagaj operasyonları, uçak yükleme süreçleri ile buzlanma önleme operasyonları yer aldı. Gerçek zamanlı veri paylaşımına imkan sağlayan “Baggage Community System (BCS)” sisteminin bagaj süreçlerini hızlandırdığı belirtilirken, Boeing ve Airbus tarafından desteklenen X565 yükleme standardının ise yükleme hatalarını ve gecikmeleri azaltmayı hedeflediği ifade edildi.
Sektörde son dönemde özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika’daki yoğun hava trafiği, yer operasyonlarında yaşanan gecikmelerin havayollarına milyarlarca dolarlık ek maliyet oluşturmasına neden oluyor. Uzmanlara göre yer hizmetleri süreçlerinin dijitalleşmesi, sadece operasyonel hız değil; aynı zamanda güvenlik, sürdürülebilirlik ve yolcu memnuniyeti açısından da kritik önem taşıyor.
IATA, küresel ölçekte uygulanan IGOM (IATA Ground Operations Manual) ve AHM (Airport Handling Manual) standartlarının sektör genelinde daha yaygın ve disiplinli uygulanmasının, operasyonel kaliteyi artıracağını vurguladı. Kuruluşun ISAGO denetim programı kapsamında yalnızca 2025 yılında yaklaşık 300 denetim gerçekleştirildiği açıklandı.
