FAA’dan Havayollarına Yeni Zorunluluk: Pilot Alımlarında “Liyakat Sertifikası” Dönemi
ABD sivil havacılık otoritesi Federal Aviation Administration (FAA), ticari havayolları için pilot işe alım süreçlerinde liyakat esasının belgelendirilmesini zorunlu hale getirdi. Yeni düzenleme kapsamında ABD’li havayolları, pilot seçimlerinin yalnızca nitelik ve güvenlik standartlarına dayandığını resmi olarak sertifikalandırmak zorunda olacak.
Uygulama, ABD Ulaştırma Bakanı Sean P. Duffy tarafından duyuruldu. Karara göre havayolları, FAA Operations Specification A134 (OpSpec A134) adlı yeni operasyon şartnamesini kabul ederek işe alım süreçlerinin “liyakat temelli” olduğunu beyan edecek. Sertifikasyon sürecini tamamlamayan şirketler federal soruşturmayla karşı karşıya kalabilecek.
Yeni Düzenleme Ne Getiriyor?
Havayolları, OpSpec A134 kapsamında:
- Pilot işe alım kriterlerinin FAA güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu,
- Adayların eğitim, lisans ve yeterlilik şartlarını karşıladığını,
- Seçim sürecinin liyakat temelli yürütüldüğünü
resmi olarak FAA’ya bildirecek.
Baş müfettiş onayının ardından söz konusu şartname, havayolunun işletme sertifikasına ek olarak bağlayıcı hale gelecek. Uygulamanın yürürlüğe girmesi için şirketlere yaklaşık 30 günlük uyum süresi tanınacak.
Federal Gerekçe
Ulaştırma Bakanı Duffy, uygulamanın yolcu güvenine katkı sağlayacağını belirterek, uçuş güvenliğinin yalnızca en nitelikli pilotların istihdam edilmesiyle sağlanabileceğini vurguladı.
FAA Başkanı Bryan Bedford ise yaptığı açıklamada, yüzlerce yolcunun hayatından sorumlu bir pozisyon için en yüksek yeterlilik standartlarının “asgari beklenti” olduğunu ifade etti.
Düzenleme, Beyaz Saray’ın federal kurumlarda çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık (DEI) uygulamalarına yönelik son politika değişikliklerinin ardından geldi.
Sektörün Yaklaşımı
ABD’de Part 121 kapsamında ticari havayolu operasyonu gerçekleştiren tüm pilotların zaten aynı eğitim ve lisans standartlarına tabi olduğu biliniyor. Air Line Pilots Association (ALPA) Başkanı Kaptan Jason Ambrosi, tüm pilotların ırk, cinsiyet veya geçmişlerinden bağımsız olarak aynı sıkı eğitim ve test süreçlerinden geçtiğini belirtti.
Sektörü temsil eden Airlines for America ise güvenliğin ABD havayolları için her zaman birinci öncelik olduğunu ve tüm üyelerin federal mevzuata tam uyum sağladığını açıkladı.
Demografik Veriler Ve Tartışmalar
FAA’nın 2024 Sivil Havacı İstatistikleri’ne göre ABD’de ATP (Airline Transport Pilot) lisansına sahip pilotların yaklaşık %94,5’i erkek, %5,5’i kadınlardan oluşuyor. Çalışma İstatistikleri Bürosu verileri de pilot mesleğinde kadın ve azınlık oranının sınırlı olduğunu gösteriyor.
Akademik araştırmalar ise pilot seçim algısında cinsiyet ve etnik köken temelli önyargıların etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Bu durum, liyakat temelli sertifikasyon uygulamasının sektörde yeni tartışmaları beraberinde getirebileceğine işaret ediyor.
Uyum Takvimi
FAA’nın OpSpec A134 düzenlemesi 13 Şubat itibarıyla yürürlüğe girdi. Denetçiler, iki iş günü içinde havayollarını bilgilendirecek. Gerekli incelemelerin ardından şartname sertifikaya eklenecek ve yaklaşık 30 gün sonra bağlayıcı hale gelecek.
Genel Değerlendirme
Yeni düzenleme, pilot işe alım süreçlerinde şeffaflık ve güvenlik vurgusunu güçlendirmeyi hedefliyor. Ancak sektör temsilcileri, mevcut sistemin zaten yüksek yeterlilik standartlarına dayandığını savunuyor. Önümüzdeki dönemde uygulamanın pratik etkileri ve havayollarının uyum süreci yakından takip edilecek.
