Brent petrolün varil fiyatı son 1 yıl içinde yüzde 2’nin üzerinde değer kaybederken, Türk Lirası bazında ise yüzde 17,42 değer kazandı. Brent petrolün varil fiyatının Türk Lirası karşılığında değer kaybetmesinde, lirada yaşanan sert değer kaybı etkili oldu.
Petrol fiyatlarında yaşanan artış özellikle lojistik ve havayolları şirketlerini etkileyebilir.
Dolar ve TL bazında Brent petrol varil fiyatı
Atlas Jet Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ersoy’un verdiği bilgilere göre, yükselen kur maliyetinin yüzde 40’ı enerji kaynaklı olan havacılık sektöründe bilet fiyatlarına yansıyabilir. Geçtiğimiz haftalarda yolcu biletleri için tavan fiyatların 299 TL’ye çekildiği sektörde kurun 2.15’I geçtiği noktada bilet fiyatında artış ihtiyacı doğabileceğini dile getiren Ersoy, "Biz 2013 yılında ortalama bilet fiyatını 154 TL olarak gerçekleştirdik. Aslında dolar kuru üzerinden düşünecek olursak, Türkiye’de ortalama bilet fiyatı 80 dolardır. Bunu bugüne göre uyarladığımızda ortalama fiyatın 176 TL’ye çıkması yönünde gereklilik göze çarpıyor" dedi.
Sektördeki tavan fiyat uygulaması nedeniyle fiyattaki bu değişimin alt fiyatın yükselmesiyle sağlanacağını ifade eden Ersoy şöyle devam etti: "Belki kura anında tepki gösterilmez. Ama ortalama fiyat artar. Kur 3 TL’yi görene kadar tavan fiyata yansımasına gerek kalmaz. Günün sonunda artan fiyatları yakalamak zorundayız."
Ekim ayında The Wall Street Journal’a konuşan THY Genel Müdürü Temel Kotil THY için ortalama bilet fiyatının 147 TL olduğunu söylemişti. Kotil, bu biletlerin 2 milyon 33 binini 119 lira ve altında fiyatla sattıklarına dikkat çekerek, "5 milyon 77 bin bilet 200 TL’nin, 6 milyon 290 bini de 300 TL’nin altında oldu" diye konuşmuştu.
Dün yaşanan yüzde 3’lük düşüşün ardından Brent petrol 108 dolar seviyesinden, ABD ham petrolü ise bugün 95,23 dolardan işlem gördü.
Enerji Piyasası Denetleme Kurulu verilerine göre Ekim 2013 ayında Türkiye’nin toplam petrol ithalatı bir önceki yıla göre 0,06 ton azalarak 2,52 ton yani 18,5 milyon varil oldu. 2012’de Türkiye’nin petrol ithalatı oranı toplam ihtiyacın %89,3’ünü oluştururken, yıllık ham petrol ithalatı 19,5 milyon ton oldu.
Erste Yatırım baş ekonomisti Nilüfer Sezgin, petrol ticaretinin dolarla yapıldığı için dolar bazında verilen dış ticaret açığını etkilemeyeceğini belirtti. "Enflasyon açısından kurdaki değer kaybına bağlı olarak pass-through etkisi %13-%15 olarak kabul edilebilir. Enflasyona etkisini düşünürken kura bakmış oluyorsunuz. Kurun etkisi 1 puana yakın ek getirecek. Merkez Bankası’ndan, faiz artırımı gelme ihtimalini artırıyor" dedi.
ABD Enerji Bilgi Yönetimi EIA’nın tahminlerine göre ABD ham petrolünün 2014 yılında ortalama mevcut seviyelerine yakın olan 95 dolardan işlem göreceğini tahmin ediyor. Goldman Sachs’ın 2014’ün ilk yarısı için fiyat tahmini ise Brent petrol için 105 dolar.
