13.7 C
İstanbul
Pazartesi, 30 Kasım 2020

Özel İş Jetleri Üreticileri

Haftanın Haberleri

Hindistan Uluslararası uçuşları yıl sonuna kadar iptal etti

Salgının artış gösterdiği Hindistan’da hükümet, Coronavirus (Covid-19) önlemleri kapsamında uluslararası uçuşları yıl sonuna kadar askıya almaya karar verdi. Hindistan, Covid-19’dan etkilene en çok ülkelerden biri...

OGM’nin hava gücü filosu güçleniyor

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre Pakdemirli, OGM 2021 Yılı Döner Sermaye Bütçe Hazırlık Toplantısı'nda, kurum çalışanlarına hitap etti. Bu yıl ülkenin her yerinde yoğun orman yangınlarıyla...

Emirates Dünya Çapındaki Lounge Alanlarını Yeniden Açıyor

Emirates, Kahire Uluslararası Havalimanı'ndaki Emirates lounge alanı ile başlayarak dünya çapındaki lounge alanlarını yeniden açıyor. Önümüzdeki haftalarda, Emirates yolcuları, New York JFK Uluslararası Havalimanı ve...

ABD’den F-35 uçağında nükleer bomba testi!

ABD Enerji Bakanlığı Ulusal Nükleer Güvenlik Yönetimine bağlı Sandia Laboratuvarından yapılan açıklamada, içeriğinde nükleer bileşen bulunmayan bombanın tam boy modelini Nevada eyaletindeki Tanopa Test...

Özel iş jetleri lüksün sembolü olarak bilinen hızlı ve konforlu uçaklardır. Yolcu taşıma kapasiteleri Genel Havacılık kuralları gereği maksimum 19 yolcu ile sınırlandırılmış bu özel uçaklar, menzilleri, yolcu taşıma kapasiteleri, kabin boyutları ve sundukları konfor bakımından farklı sınıflara ayrılmışlardır. İş jeti üreticileri de, farklı sınıflarda, farklı bütçelere ve ihtiyaçlara hitap eden iş jetleri üretmektedirler.

İş jeti üretiminde başı çeken ülke havacılık konusundaki geçmişi ve tecrübesiyle bilindiği üzere ABD’dir. Kanada, Fransa ve Brezilya da iş jeti yarışında ABD’yi izleyen ülkeler arasında yer almaktadırlar. Son dönemde atağa geçen Japonya da ABD’de kurduğu üretim tesisleri ile bu yarışta var olduğunu Honda Jet satışları ile göstermiştir.

İş jeti üreticilerine bakıldığında pazarın ticari havayolu uçaklarından farklı olarak kümelendiğini gözlemlemek mümkündür. Kimi üreticiler giriş seviyesinde 4-7 yolculu iş jetleri üretimine odaklanırken, kimileri 8-10 yolcu kapasiteli orta sınıf iş jetlerinde ipi göğüslemiş, kimileri de ultra lüks okyanus ötesi menzile sahip, kabininde 12-19 kişiyi misafir edebilecek geniş kabin kategorisinde iş jetleri üretmektedirler. Bu hafta iş jeti üreticilerini ve birbirleriyle rekabette oldukları iş jeti sınıflarını kısaca inceleyelim.

Textron Havacılık- Cessna

Marka bilinirliği açısından ülkemizde ‘’ küçük uçak’’ kavramını karşılayan özel uçak ve eğitim uçağı üreticisi ABD’li Textron Havacılığın markası Cessna’dır. Pervaneli özel uçak ve eğitim uçaklarında dünya çapında ciddi bir Pazar payına sahip olan Cessna, jet motorlu özel uçaklar sınıfında da varlığını Citation serisi ile duyurmuştur. Daha çok giriş ve orta seviye iş jetleri üretimine odaklanan ve bu pazarda güçlü bir konuma sahip olan Cessna, son dönemde geniş kabinli uzun menzilli iş jeti üretimine de el atacağını Cessna Hemisphere adlı yeni uçağının lansmanıyla duyurmuştur. Giriş seviyesi iş jetlerinde Embraer Phenom serisi ve Hondajet ile direk rekabette olan Citation CJ serisi Cessna Hemisphere ile de Bombardier’in Challenger 650 ve Dassault’un Falcon 2000 serisi ile rekabet etmeyi planlamaktadır.

Textron Havacılık- Hawker & Beechcraft

Bir zamanlar Hawker Beechcraft adıyla bilinen ABD’li pervaneli uçak ve jet üreticisi Hawker Beechcraft, 2012 yılında bir dizi maddi güçlükler sonucunda iflasını açıklamıştı. Üreticinin jet uçak üretim bölümü Hawker operasyonlarını durdururken, pervaneli uçak üreten bölümü Beechcraft rakibi Textron’a satılmıştı.Bugün ikinci el pazarı hala aktif durumda olan Hawker iş jetleri bir zamanlar Cessna’nın giriş seviyesi iş jetleri Citation serisinin bir numaralı rakibiydi.

Honda/ Hondajet

Honda araba ve motorsiklet üreticisi olarak bilinmesine rağmen, motor üretim konusundaki tecrübesini 1986 yılında havacılık alanına da taşıdı. İlk olarak 1997 yılında Michimasa Fujino tarafından tasarlanan Honda Jet, geliştirilme sürecinde uzun gecikmeler yaşasa da, 2017 yılında gösterdiği satış performansı ile GAMA tarafından yılın en çok satan 4 yolcu kapasiteli hafif iş jeti seçildi. Embraer ve Cessna ile rekabet halinde olan Honda Jet şimdilik pazara yeni bir soluk getirmişe benziyor.

Embraer

Brezilyalı uçak üreticisi Embraer, bölgesel uçak üretimindeki bilgi ve tecrübesini iş jetlerine de taşıyarak E135 bölgesel uçak gövdesi platformunda süper orta sınıf Legacy 600 iş jetini 2002 yılında piyasaya sürdü. Sonrasında giriş seviye iş jeti serisi Phenom 100 ve Phenom 300 ü ve genş kabinde Legacy 650’yi geliştirdi ve göklerle buluşturdu. E190 gövdesi üzerinden geliştirdiği süper lüks geniş gövde iş jeti Lineage 1000 modeli de 2010 yılında satışa sunuldu. Embraer uçak geliştirme süreçlerine ‘’clean sheet’’ denilen beyaz sayfa tasarımı ile devam etti ve orta seviye iş jetlerindeki boşluğunu Legacy 450 ve Legacy 500 ile doldurdu. Embraer, birbirinden farklı sınıftaki iş jetleriyle, pazardaki tüm üreticilerle rekabette halinde olarak pazar payını arttırma stratejisi gütmektedir.

Bombardier

Kanadalı uçak üreticisi Bombardier, birden fazla uçak üretim hattıyla hafif-orta, geniş ve ultra geniş iş jetleri pazarında önemli bir yere sahiptir. Hafif-Orta seviye iş jetlerinde Bill Lear tarafından geliştirilmiş ve Bombardier tarafından modernize edilmiş Learjet serisi ile Cessna ve Beechcraft ile, orta ve geniş seviye iş jetlerinde Challenger serisi ile Dassault ‘un Falcon serisi ile, ultra uzun menzilli ve geniş kabinde ise Global serisi ile Gulfstream ve Dassault ile rekabet halindedir.

Dassault

Fransa’nın en eski havacılık şirketlerinden biri olan Dassault, askeri alandaki başarısını sonrasında sivil havacılığa uygulamış ve ilk özel jetlerden biri olan Mystere 20’yi 1965 yılında üretmişti. Sonrasında Falcon adını alan bu tasarım serisi bugün de Dassault tarafından üretilen iş jetlerinde kullanılmaktadır. Dassault bugün orta seviye ile uzun menzil geniş kabin segmentinde iş jetleri üretmekte, Falcon 2000, Falcon 900, Falcon 7X ve 8X serisi iş jetleri ile Bombardier ve Gulfstream ile rekabet etmektedir.

Gulfstream

ABD’li uçak üreticisi Gulfstream uzun menzil geniş gövde iş jetlerinde dünya pazarında lider olarak bilinmektedir. Uzun menzil geniş kabin iş jetlerinde sunduğu G500, G600, G650 ER iş jetleri ile Dassault’un Falcon 7X ve 8X serisi ile, Bombardier’in de Global 7000 ve Global 8000 iş jetleri ile rekabet halindedir. Gulfstream, Israilli uçak üreticisi Galaxy Aerospace’i 2001 yılında satın alarak, ürettiği hafif-orta seviye G150 ve orta seviye G280 iş jetleri ile de Embraer Legacy ve Bombardier Learjet serisi ile rekabet halindedir.

Ece Özkan
DELTA AEROSPACE
Hava Aracı Değerleme Uzmanı- ASA Certified Aircraft Appraiser
ece.ozkan@delta-aerospace.com

- TUSAŞ -

İlgili Haberler

- ISG -

Son Dakika

ABD uçak gemisi Orta Doğu’ya dönüyor

Hindistan Donanması ile Malabar Tatbikatı'na katılmak üzere Körfez'den ayrılan ABD'nin "USS Nimitz" uçak gemisine tekrar bölgeye dönmesi emri verildi. CNN televizyonuna konuşan bir savunma yetkilisi,...

2050’de yaklaşık 100 bin yolcu drone ile taşınacak

Türk-Alman Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Yaşanur Kayıkcı, drone taşımacılığının ticari faaliyetlerden sağlığa kadar pek çok alanda kullanımının yaygınlaşması için çalışmaların devam...

Rusya’da dış hat uçak biletleri yüzde 71 pahalandı

Seyahat servisi Tutu.ru, Rusya'dan diğer ülkelere uçuşlarda bilet fiyatlarının geçtiğimiz yıla kıyasla ortalama yüzde 71 oranında arttığını açıkladı. Biletlerin en fazla pahalandığı istikametler yüzde...

Etiyopya’da uçak düşürüldü!

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde devam eden çatışmalarda hükümet güçlerine ait bir savaş uçağının düşürüldüğü bildirildi. Bölge kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Etiyopya Başbakanı Abi Ahmed'in ülkenin...

Roma-ABD Uçuşlarında Havalimanında Corona Testi

İtalya’nın başkenti Roma’daki Fiumicino Havalimanı’ndan United, Delta ve Alitalia havayollarıyla Amerika’ya uçacak olan kişilere COVID-19 testi yapılacak. Roma havalimanı Atlantik ötesi uçuşlardan önce COVID...

Hindistan Uluslararası uçuşları yıl sonuna kadar iptal etti

Salgının artış gösterdiği Hindistan’da hükümet, Coronavirus (Covid-19) önlemleri kapsamında uluslararası uçuşları yıl sonuna kadar askıya almaya karar verdi. Hindistan, Covid-19’dan etkilene en çok ülkelerden biri...

Rus savaş uçağı, ABD keşif uçağını engelledi

Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı Ulusal Savunma Kontrol Merkezi tarafından yapılan açıklamada, ABD’ye ait Boeing RC-135 tipi keşif uçağının Karadeniz’de uçuş yaptığı sırada Rus sınırlarına...

İGA’dan örnek taksiciye teşekkür

İstanbul Havalimanı'nda yabancı yolcunun aracında unuttuğu 300 bin euro'yu (2 milyon 811 bin TL) sahibine teslim eden taksici Engin Olgaç'ı İGA Havalimanı İşletmesi İcra...