Rusya’da El Konulan Uçaklar İçin Sigorta Davasında İlk Karar: Chubb Lehine Gelişme
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası ülkede kalan ve devlet tarafından fiilen el konulan yolcu uçaklarıyla ilgili hukuki süreçler havacılık finans dünyasında yakından takip edilmeye devam ediyor. ABD’de görülen önemli bir davada, sigorta şirketi Chubb European Group, uçak leasing şirketi Carlyle Aviation Partners ile yaşanan anlaşmazlıkta ilk aşamada önemli bir avantaj elde etti.
Miami-Dade County’de görülen davada mahkeme, Chubb’ın Rusya’da mahsur kalan 23 adet uçak üzerindeki kurtarma (salvage) ve halefiyet (subrogation) haklarını talep edebileceği yönündeki başvurusunun reddedilmesi talebini kabul etmedi. Böylece sigorta şirketinin karşı davası hukuki olarak geçerli bulunarak davanın esasına ilişkin incelemenin devam etmesine karar verildi.
Rusya’da el konulan uçaklar davanın merkezinde
Uyuşmazlık, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Batılı leasing şirketlerine ait çok sayıda uçağın Rusya’da kalması ve Rus hükümeti tarafından fiilen kontrol altına alınmasıyla başladı. Bu süreçte birçok leasing şirketi, uçakların kaybı nedeniyle sigorta poliçeleri kapsamında savaş riski ve el koyma teminatları üzerinden tazminat talebinde bulundu.
Bu kapsamda Carlyle Aviation Partners, Rusya’da kalan 23 kiralık uçak için sigorta şirketlerine başvurarak savaş riski kapsamındaki teminatlardan ödeme talep etti. Mahkeme daha önce verdiği bir kararda, poliçede yer alan savaş, el koyma ve benzeri riskleri kapsayan maddeler kapsamında sigortacıların sorumlu olduğuna hükmetmişti.
Bu kararın ardından Chubb, Carlyle’a yaklaşık 68 milyon dolar ödeme gerçekleştirdi. Bu tutar, Carlyle’ın savaş riski poliçesi kapsamında sigorta korumasının yaklaşık yüzde 8,25’ine karşılık geliyor.
Sigortacı mülkiyet hakkı iddia ediyor
Ödemenin yapılmasının ardından Chubb, poliçedeki sözleşme maddelerine dayanarak uçaklar üzerinde kurtarma ve halefiyet hakları doğduğunu savunarak karşı dava açtı. Sigorta şirketine göre, bir zararın “tam kayıp” veya “fiili kayıp” kapsamında ödenmesi durumunda sigortacı, zarar gören varlık üzerinde belirli haklar elde edebiliyor.
Carlyle ise bu yoruma karşı çıkarak söz konusu kurtarma hükmünün poliçenin farklı bir maddesine bağlı olduğunu ve mevcut tazminatın o madde kapsamında değerlendirilmediğini ileri sürdü. Leasing şirketine göre bu nedenle sigorta şirketinin uçaklar üzerinde mülkiyet veya kurtarma hakkı bulunmuyor.
Mahkeme davanın devam etmesine karar verdi
Carlyle Aviation Partners, sigorta şirketinin karşı davasının hukuki temeli bulunmadığını savunarak davanın düşürülmesini talep etti. Ancak mahkeme, bu aşamada Chubb’ın iddialarının hukuken incelenebilir nitelikte olduğuna karar verdi ve davanın esasına girilmesine hükmetti.
Mahkemenin kararına göre Carlyle’ın Chubb’ın karşı davasına yanıt vermesi için belirlenen süre 20 gün olarak açıklandı.
Havacılık sigortası için kritik emsal olabilir
Havacılık finans ve sigorta çevreleri, bu davayı sektör açısından önemli bir emsal olarak değerlendiriyor. Rusya’da kalan uçaklar nedeniyle leasing şirketleri ve sigorta şirketleri arasında çok sayıda milyar dolarlık dava süreci devam ediyor.
Uzmanlara göre bu davanın sonucu, özellikle savaş riski, el koyma teminatları ve “tam kayıp” hükümlerinin sigorta poliçelerinde nasıl yorumlanacağı konusunda önemli bir referans oluşturabilir.
Benzer süreçlerde bazı leasing şirketleri önemli tazminatlar elde etti. Örneğin büyük uçak leasing şirketlerinden AerCap Holdings, Rusya’da kalan uçaklarla bağlantılı olarak sigorta ve diğer ödemelerden yaklaşık 1,5 milyar dolar geri kazanım sağladığını açıklamıştı.
Devam eden Chubb–Carlyle davasının sonucu, sigorta şirketlerinin ödedikleri savaş riski tazminatlarının ardından uçaklar üzerinde ne ölçüde hak talep edebileceğini belirlemesi açısından sektör tarafından yakından izleniyor.
