ICAO’dan Hükümetlere Çağrı: Hava Kazası Mağdurları ve Aileleri İçin Destek Sistemleri Güçlendirilmeli
Merkezi Montréal’de bulunan International Civil Aviation Organization (ICAO), 20 Şubat’ta anılan “Hava Kazası Mağdurları ve Ailelerini Anma Günü” kapsamında hükümetlere ve havacılık paydaşlarına önemli bir çağrıda bulundu. Kuruluş, hava kazalarından etkilenen mağdurlar ve aileleri için kapsamlı ve uygulanabilir destek mekanizmalarının hızla güçlendirilmesini istedi.
ICAO Konseyi Başkanı Toshiyuki Onuma, yayımlanan mesajında, hava kazalarının yalnızca teknik bir güvenlik meselesi değil; aynı zamanda insani sorumluluk gerektiren bir alan olduğunu vurguladı. Açıklamada, kazalarda hayatını kaybedenlerin ailelerine yönelik hızlı, saygılı ve koordineli destek sağlanmasının uluslararası toplumun ortak yükümlülüğü olduğu ifade edildi.
Yeni Standartlar ve Bağlayıcı Yükümlülükler
ICAO Genel Kurulu’nun 42. Oturumu’nda oybirliğiyle kabul edilen A42-15 sayılı karar doğrultusunda, üye devletlerin mağdur ve aile destek sistemlerini ulusal düzeyde güçlendirmesi bekleniyor. Karar; ülkelerin güçlü ulusal yardım planları oluşturmasını, uluslararası standartlara uyumu artırmasını ve hızla değişen havacılık ortamında hazırlıklı olmasını öngörüyor.
Bu çerçevede, Convention on International Civil Aviation kapsamındaki Ek 9’da yapılan düzenlemelerle, devletlerin ailelere yönelik açık ve uygulanabilir destek mekanizmalarını mevzuatlarına dahil etmeleri bağlayıcı hale getirildi.
Ayrıca kazaların ardından:
- Ailelerin zamanında bilgilendirilmesi,
- Mağdurların doğru ve hızlı şekilde kimliklendirilmesi,
- Hukuki çerçevelerin güncellenmesi,
- Gerekli durumlarda erken finansal destek sağlanması
gibi konuların standartlaştırılması gerektiği vurgulandı.
Soruşturma Süreçlerinde Şeffaflık
ICAO, kaza inceleme standartlarında da iyileştirmelere gidildiğini açıkladı. Buna göre ön bilgilerin daha hızlı paylaşılması, raporların sade ve anlaşılır bir dilde hazırlanması ve ailelerin soruşturma sürecinde bilgilendirilmesi öncelikler arasında yer alıyor.
Kuruluş ayrıca, son yıllarda düzenlenen uluslararası sempozyumlarda aile temsilcileri, psikologlar ve sektör liderlerinin bir araya getirilerek en iyi uygulamaların paylaşıldığını belirtti. Bu çalışmaların; psikolojik destek rehberlerinin geliştirilmesi, tazminat sistemlerinin uyumlaştırılması ve ulusal kriz hazırlık planlarına aile ihtiyaçlarının entegre edilmesi gibi alanlarda önemli ilerlemeler sağladığı kaydedildi.
Montreal Sözleşmesi ve Küresel Hukuki Çerçeve
ICAO, hava yolu şirketlerinin sorumluluğunu ve mağdur tazminat süreçlerini düzenleyen Montreal Convention’ne daha fazla ülkenin taraf olmasını teşvik ediyor. Halihazırda 140’tan fazla ülkenin taraf olduğu sözleşme, uluslararası hava taşımacılığında mağdur haklarının korunmasında temel hukuki dayanak olarak kabul ediliyor.
Denetim ve Küresel Güvenlik Kültürü
ICAO, denetim ve izleme mekanizmalarını da güçlendiriyor. Evrensel Emniyet Gözetim Denetim Programı (USOAP) ve elektronik uyum sistemleri sayesinde, ülkelerin eksiklikleri daha şeffaf biçimde tespit edilebiliyor ve iyileştirme süreçleri hızlandırılıyor.
Kuruluş ayrıca, çatışma bölgelerinde uçuş güvenliğini artırmaya yönelik “Safer Skies” girişimi gibi programlarla riskli bölgelerde ek koruma katmanları oluşturmayı hedefliyor.
İnsani Odaklı Bir Havacılık Sistemi
ICAO’nun mesajı net: Küresel hava taşımacılığı sistemi yalnızca teknik güvenliğe değil; empati, sorumluluk ve güven temelinde şekillenen insani bir yaklaşıma dayanmalı.
Uluslararası sivil havacılık otoritesi, üye ülkelerle birlikte çalışarak mağdur ve aile destek sistemlerini güçlendirmeye, kapasite geliştirme programlarını yaygınlaştırmaya ve havacılıkta güven odaklı bir kültür oluşturmaya devam edeceğini belirtti.
