Fujitsu ve THERS’ten Yapay Zekâ Destekli Uzay Hava Durumu Tahmininde Yeni Dönem
Japonya merkezli Fujitsu Limited ile Tokai Ulusal Yüksek Öğrenim ve Araştırma Sistemi (THERS), güneş radyasyonu olaylarının tahmin edilmesine yönelik yapay zekâ tabanlı yeni bir teknolojiyi başarıyla geliştirdiklerini duyurdu. Yeni yöntem, özellikle uzay operasyonlarında kritik karar alma süreçlerini desteklemeyi hedefliyor.
Geliştirilen teknoloji, Fujitsu’nun Kozuchi XAI hizmetleri kapsamında yer alan Geniş Kapsamlı Öğrenme (Wide Learning) tabanlı açıklanabilir yapay zekâ yaklaşımına dayanıyor. Bu yaklaşım, güneş radyasyonu olaylarının yalnızca olasılığını hesaplamakla kalmıyor; aynı zamanda geçmişte yaşanmış benzer olayları analiz ederek tahminlerin neden ve sonuç ilişkilerini şeffaf bir şekilde ortaya koyuyor.
Geleneksel yöntemlerde güneş radyasyonu olayları genellikle güneş patlamalarının büyüklüğüne dayalı basit ampirik modellerle tahmin edilmeye çalışılıyordu. Ancak patlama büyüklüğü ile radyasyon dozu arasındaki zayıf ilişki, bu tahminleri çoğu zaman yetersiz kılıyordu. Yeni yapay zekâ destekli sistem, çok sayıda değişkeni birlikte değerlendirerek karmaşık nedensel ilişkileri ortaya çıkarıyor ve bu bilgileri operatörlerin anlayabileceği şekilde sunuyor.
Bu sayede sistem, tahmin edilen bir güneş radyasyonu olayına en çok benzeyen geçmiş örnekleri otomatik olarak tespit ediyor. Operatörler, önceki olaylarda ölçülen radyasyon seviyelerini, yaşanan etkileri ve uygulanan önlemleri inceleyerek olası riskleri çok daha kapsamlı biçimde değerlendirebiliyor.
Fujitsu ve THERS, bu teknolojiyle bilimsel verilere dayalı hızlı risk analizi yapılabilen bir ortam oluşturmayı hedefliyor. Özellikle uzay yürüyüşleri, Ay üslerinin planlanması, Ay ve Mars görevlerinde mürettebatlı taşımacılık gibi yüksek riskli operasyonlarda, astronotlar için hayati önem taşıyan kararların daha doğru şekilde alınması amaçlanıyor.
Güneş aktivitesi; güneş patlamaları ve koronal kütle atımları (CME) yoluyla uydu haberleşmesi, GPS doğruluğu, elektrik şebekeleri ve kutup uçuşları gibi kritik altyapılar üzerinde ciddi etkilere yol açabiliyor. Geliştirilen yeni yapay zekâ teknolojisinin, yalnızca uzay görevleri için değil, aynı zamanda bu hassas altyapıların korunması açısından da önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
İlerleyen dönemde Fujitsu ve THERS, teknolojiyi daha da geliştirerek elektrik şebekeleri, uydu iletişim sistemleri, GPS hizmetleri ve havacılık operasyonlarının uzay hava olaylarına karşı dayanıklılığını artırmayı hedefliyor. Bu çalışma, Fujitsu’nun Geniş Kapsamlı Öğrenme teknolojisini sürdürülebilir ve dirençli bir toplum için temel bir çözüm olarak konumlandırmayı amaçlıyor.
