Gökyüzünde Görünmeyen Risk: Yorgunluk  

Havacılığın Merkezinde İnsan Var 

Havacılıkta emniyet denildiğinde akla çoğunlukla teknoloji, prosedürler ve operasyonel standartlar gelir. Ancak bütün bu sistemlerin merkezinde hâlâ insan bulunmaktadır. Bu nedenle yorgunluk, dikkat ve performans arasındaki ilişki, uçuş emniyetinin en önemli konularından biri olmaya devam etmektedir.

Tarafımdan kaleme alınan “Havacılık Emniyetinde Yorgunluk, Dikkat ve Performans İlişkisi Üzerine Nitel Bir İnceleme” başlıklı bilimsel çalışma, R&S – Research Studies Anatolia Journal’da yayımlanarak akademik literatüre kazandırılmıştır.

Yorgunluk Sadece Fiziksel Bir Durum Değil

Çalışmada yorgunluğun yalnızca fiziksel bir durum olmadığı; dikkat, karar verme, durumsal farkındalık ve genel görev performansı üzerinde etkili olabilecek önemli bir insan faktörü olduğu ele alınmaktadır.

Özellikle düzensiz çalışma saatleri, gece görevleri, yoğun operasyonel tempo ve biyolojik ritmin bozulması, havacılık çalışanlarının performansı açısından dikkatle yönetilmesi gereken unsurlar arasında yer almaktadır.

Yorgunluk Bir Emniyet Riski Olarak Ele Alınmalı

Burada asıl mesele, yorgunluğu yalnızca bireyin sorumluluğu olarak görmek değil; onu organizasyonel düzeyde yönetilmesi gereken bir emniyet riski olarak değerlendirmektir.

Bu nedenle Yorgunluk Risk Yönetim Sistemleri (FRMS), uygun vardiya planlaması ve çalışanların çekinmeden yorgunluk bildirimi yapabildiği güçlü bir emniyet kültürü büyük önem taşımaktadır.

Teknoloji Gelişse de İnsan Faktörü Değişmiyor Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, havacılığın en kritik unsuru insandır. İnsan performansını korumadan sürdürülebilir bir emniyet anlayışı oluşturmak mümkün değildir.

Bu çalışma ile havacılıkta yorgunluk, dikkat ve performans ilişkisine dikkat çekerek hem akademik çalışmalara hem de sektörel uygulamalara katkı sunulması amaçlanmaktadır.

• Bilimsel Çalışma Yazar: Öğr. Gör. Aysel Merve KUŞ
• Makale: Havacılık Emniyetinde Yorgunluk, Dikkat ve Performans İlişkisi Üzerine Nitel Bir İnceleme
• Dergi: R&S – Research Studies Anatolia Journal
• Yıl: 2026