Booking, Airbnb ve Expedia İçin Türkiye’de Yeni Dönem: Komisyona Yüzde 17 Sınırı

Booking, Airbnb ve Expedia gibi yurt dışında yerleşik dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini yeniden düzenleyecek kanun teklifinde önemli bir aşama tamamlandı.

Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda kabul edildi. Düzenleme yasalaşırsa yabancı platformların Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilecek izin belgesine bağlanacak; platformların alabileceği komisyonlara da üst sınır getirilecek.

Komisyon yüzde 17’yi geçemeyecek

Teklifin turizm işletmelerini doğrudan ilgilendiren en önemli maddelerinden biri komisyon oranlarına ilişkin.

Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye içinden Türkiye içine gerçekleştirilen satışlarda, hizmet sağlayıcılardan satış bedeli üzerinden herhangi bir ad altında alacağı toplam tutar yüzde 17’yi geçemeyecek. Hesaplama vergiler hariç satış bedeli üzerinden yapılacak.

Yüzde 17 sınırının aşılması halinde, platforma haksız olarak tahsil edilen bedelin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanması öngörülüyor. Aynı takvim yılı içerisinde ihlalin ikinci kez gerçekleşmesi halinde ceza yüzde 50 artırılacak; üçüncü ihlalde ise platformun izin belgesi iptal edilebilecek.

Türkiye’de faaliyet için 5 milyon TL’lik izin belgesi

Yeni sistemde yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alması zorunlu olacak.

İki yıl geçerli olacak belgenin ücreti 5 milyon TL olarak belirlendi. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı ise belge ücretini iki katına kadar artırabilecek veya yarısına kadar indirebilecek.

İzin alabilmek için platformların dijital hizmet vergisi mükellefi olması, vergi borcunun bulunmaması ve Türkiye’de tebligat yapılabilecek bir irtibat adresi ile sorumlu kişi veya tüzel kişi göstermesi de gerekecek.

Türkiye’de temsilci zorunluluğu

Teklifle yabancı platformlara Türkiye’de yetkili temsilci bulundurma yükümlülüğü de getiriliyor.

Temsilcinin gerçek kişi olması halinde Türk vatandaşı ve Türkiye’de yerleşik olması gerekecek. Tüzel kişinin temsilci olması durumunda ise şirketi temsil etmeye yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de ikamet etmesi şartı aranacak.

Böylece Türkiye’deki tüketiciler ve turizm işletmeleriyle yabancı platformlar arasında ortaya çıkabilecek hukuki ve idari süreçlerde Türkiye’de doğrudan muhatap oluşturulması hedefleniyor.

Oteller kendi fiyat politikalarını belirleyebilecek

Düzenlemenin konaklama işletmeleri açısından dikkat çeken bir başka maddesi ise platformların otellerin alternatif satış kanallarına müdahalesini sınırlandırıyor.

Platformlar, otel veya diğer hizmet sağlayıcıların kendi internet sitesi ya da başka satış kanallarında aynı veya farklı fiyatlarla hizmet sunmasını ve reklam yapmasını engelleyemeyecek.

Ayrıca işletmeler kampanyalı satışlara zorlanamayacak ve satış fiyatlarında tek taraflı değişiklik yapılmasına olanak sağlayan hükümler aracılık sözleşmelerine konulamayacak.

Bir işletmenin kamu kurumlarına veya adli mercilere başvurması nedeniyle platformun sıralama veya tavsiye sisteminde geriye düşürülmesi, hizmetlerinin kısıtlanması ya da askıya alınması da yasaklanacak.

Platformlara turizm payı geliyor

Yabancı dijital konaklama platformları aynı zamanda Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’na (TGA) on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek. Bu tutarın hesaplanmasında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.

Platformların konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların belge numaralarını doğrulaması ve bu numaralara ilanlarında yer vermesi de zorunlu hale gelecek.

Uyuşmazlıklarda Türk hukuku geçerli olacak

Yeni düzenlemeyle yabancı platformların izin belgesi kapsamındaki Türkiye faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.

Kurallara uymayan platformlar için idari para cezalarından izin belgesinin iptaline kadar farklı yaptırımlar öngörülüyor. Gerekli izin olmadan Türkiye’de faaliyet gösterilmesi veya belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde erişimin engellenmesine kadar gidebilecek bir süreç de bulunuyor.

Booking.com açısından dikkat çeken düzenleme

Teklif özellikle Booking.com açısından önem taşıyor. Şirketin Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin geçmişte yaşanan hukuki süreç nedeniyle yeni düzenleme, yabancı rezervasyon platformlarının Türkiye pazarındaki faaliyetlerinin açık bir izin sistemi altında yürütülmesi açısından yeni bir hukuki çerçeve oluşturuyor.

Ancak teklifin komisyondan geçmesi, Booking.com veya diğer platformların faaliyetlerine ilişkin yeni kuralların bugün itibarıyla yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

Teklifin TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek kanunlaşması gerekiyor. Komisyonda kabul edilen metne göre düzenlemenin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi, halihazırda faaliyet gösteren yabancı platformların ise yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi için başvurması öngörülüyor.

Düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye’deki dijital konaklama pazarında yalnızca yabancı platformlar açısından değil; oteller, turizm amaçlı kiralanan konutlar, seyahat acenteleri ve doğrudan rezervasyon kanalları açısından da yeni bir dönem başlayacak.