Motor Krizine Rağmen Büyüme: Air Astana Gelirlerini Artırdı, Yeni Stratejiyle Operasyonlarını Sürdürüyor
Kazakistan’ın bayrak taşıyıcı havayolu şirketi Air Astana, Pratt & Whitney motorlarında yaşanan küresel sorunların operasyonlarını zorlamasına rağmen 2025 yılı finansal sonuçlarında gelir artışı kaydetti. Şirket, özellikle beklenmedik motor sökümleri ve bakım süreçleri nedeniyle yaşanan uçak yerde kalmaları nedeniyle ciddi maliyetlerle karşı karşıya kaldığını açıkladı.
Air Astana Grubu (tam hizmet veren Air Astana ile düşük maliyetli FlyArystan markalarından oluşuyor) 2025 yılında %11 gelir artışıyla yaklaşık 1,4 milyar dolar gelir elde etti. Ancak aynı dönemde net kâr 13,6 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Şirket yönetimi bu düşüşün temel nedeninin, yoğun sezon sırasında bazı uçakların yerde kalması olduğunu belirtti.
Motor sorunu 42 milyon dolarlık maliyet yarattı
Havayolu, Pratt & Whitney motorlarında küresel çapta yaşanan teknik sorunlar nedeniyle 13 uçağını yoğun sezon döneminde geçici olarak operasyon dışı bırakmak zorunda kaldı. Bu süreçte yapılan motor değişimleri ve bakım işlemleri şirket için 42,3 milyon dolarlık ek maliyet oluşturdu.
Air Astana CEO’su Peter Foster, motor kaynaklı beklenmedik söküm işlemlerinin yalnızca kendi şirketlerini değil, dünya genelinde birçok havayolunu etkileyen bir sorun haline geldiğini vurguladı. Foster’a göre bu durum kapasitenin sınırlanmasına, büyüme fırsatlarının ertelenmesine ve operasyon maliyetlerinin artmasına neden oluyor.
Air Astana yönetimi, motor kaynaklı sorunların etkisinin zamanla azalmasını beklediklerini ancak havayolunun bu durumdan 2028 yılına kadar etkilenmeye devam edebileceğini öngörüyor.
Operasyonları korumak için yeni stratejiler
Air Astana, motor bakım süreçlerinin operasyonlara etkisini azaltmak için çeşitli önlemler uygulamaya başladı. Bu kapsamda şirket:
- Beş adet ek Airbus A320 ailesi uçağı kiraladı
- Motor değişimlerinde kullanılmak üzere 13 adet yedek kiralık motor temin etti
- Yoğun dönemlerde kapasiteyi korumak için dinamik kapasite yönetimi uygulamasını devreye aldı
Dinamik kapasite yönetimi kapsamında bazı uçak motorları planlı şekilde daha az kullanılarak yoğun seyahat dönemlerinde daha uzun süre operasyon yapabilecek şekilde planlanıyor.
Şirketin bakım ekipleri de motor değişim süreçlerinde önemli bir deneyim kazandı. Ocak 2024’ten bu yana 200’den fazla motor değişim operasyonu gerçekleştirildi.
Motor bakım süreci hızlanıyor
Air Astana yönetimine göre Pratt & Whitney motorlarının bakım ve revizyon süreçlerinde son dönemde ilerleme kaydedildi. Motor bakım merkezlerinde kapasitenin artırılmasıyla birlikte 2026’nın ilk yarısı için planlanan bakım slotlarının sayısı, 2025 yılının tamamına eşdeğer seviyeye ulaştı.
Yeni teslim edilen motorların ise teknik açıdan sorunsuz şekilde hizmete girdiği belirtiliyor.
Filoya Boeing 787 Dreamliner katılıyor
Air Astana için 2026 yılı yalnızca zorluklarla değil, aynı zamanda büyüme planlarıyla da dikkat çekiyor. Havayolu, uzun menzilli operasyonlarını güçlendirmek amacıyla ilk Boeing 787-9 Dreamliner uçaklarını teslim almaya hazırlanıyor.
Planlamaya göre:
- 2026 yılı sonuna kadar iki adet Boeing 787-9 filoya katılacak
- 2027 başında üçüncü Dreamliner teslim edilecek
Bu uçakların hizmete girmesiyle birlikte Air Astana, mevcut Boeing 767 filosunu 2027 yılında emekliye ayırmayı planlıyor.
Yeni Dreamliner uçakları 30 koltuklu business class ve 273 koltuklu ekonomi kabini ile hizmet verecek. İlk aşamada uçakların mevcut 767 uçuş ağında kullanılması planlanırken, ilerleyen dönemde havayolunun ağını Avrupa, Asya ve Güney yönünde daha da genişletmesi hedefleniyor.
Ancak Rus hava sahasının kapalı olması, özellikle ABD uçuşlarında menzil ve yük kısıtlamaları nedeniyle operasyon planlamasını zorlaştırmaya devam ediyor.
Küresel motor krizi havacılığı etkilemeye devam ediyor
Pratt & Whitney motorlarında yaşanan teknik sorunlar son iki yıldır birçok havayolunun operasyonlarını etkiliyor. Airbus A320neo ailesinde kullanılan bu motorlar için yapılan bakım ve parça değişim programları, dünya genelinde yüzlerce uçağın geçici olarak hizmet dışı kalmasına neden oldu.
Air Astana’nın uyguladığı yeni filo ve kapasite yönetimi stratejisinin, bu küresel krizin etkilerini azaltarak şirketin büyümesini sürdürmesine yardımcı olması bekleniyor.
