AB Mahkemesi’nden Ryanair’a Ret: İtalya’nın COVID-19 Havayolu Destek Programı Hukuka Uygun Bulundu
Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, düşük maliyetli hava yolu şirketi Ryanair tarafından açılan davada, İtalya’nın COVID-19 salgını döneminde yerel hava yolu şirketlerine sağladığı devlet desteklerinin Avrupa Birliği hukukuna uygun olduğuna hükmetti. Kararla birlikte Ryanair’ın yıllardır sürdürdüğü hukuki itirazlar reddedilirken, Avrupa Komisyonu’nun destek programına verdiği onay da yargı tarafından teyit edilmiş oldu.
Davanın merkezinde, İtalya’nın 2020 yılında salgının havacılık sektörü üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmek amacıyla oluşturduğu 130 milyon avroluk destek fonu yer alıyordu. Daha sonra 100 milyon avro daha eklenerek genişletilen programdan yalnızca İtalya’da faaliyet lisansına sahip hava yolu şirketleri yararlanabiliyordu. Ryanair ise bu uygulamanın ayrımcılık içerdiğini ve Avrupa Birliği’nin serbest rekabet ilkelerine aykırı olduğunu savunarak Avrupa Komisyonu’nun kararının iptalini talep etmişti.
Mahkeme ise yaptığı değerlendirmede, söz konusu destek programının ayrımcılık yasağını, yerleşme özgürlüğünü ve hizmet sunma serbestisini ihlal etmediğine karar verdi. Böylece Avrupa Komisyonu’nun pandemi döneminde İtalya’nın havacılık sektörüne yönelik yardım paketini onaylamasının hukuki dayanağı bir kez daha doğrulanmış oldu.
Karar, pandemi döneminde Avrupa ülkelerinin havayolu şirketlerine sağladığı kamu desteklerinin hukuki sınırları açısından da emsal niteliği taşıyor. Salgın sürecinde birçok Avrupa ülkesi, ulusal hava yolu şirketlerinin faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla milyarlarca avroluk destek paketleri açıklamış, bu yardımlar ise zaman zaman rakip hava yolu şirketleri tarafından Avrupa yargısına taşınmıştı.
Ryanair, pandemi sürecinde Avrupa genelinde çeşitli devlet desteklerine karşı çok sayıda dava açarken, bazı davalarda lehine kararlar da almıştı. Ancak İtalya’ya ilişkin son karar, AB mahkemelerinin devlet yardımlarını her olayın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirdiğini ve kriz dönemlerinde üye devletlerin belirli şartlar altında ulusal taşıyıcılarını destekleyebileceğini ortaya koyuyor.
Kararın yalnızca Ryanair ile İtalya arasındaki hukuki süreci değil, gelecekte kriz dönemlerinde uygulanabilecek devlet destek politikaları açısından da önemli bir referans oluşturacağı değerlendiriliyor. Havacılık sektörünün olağanüstü koşullarda kamu desteğine erişimi ile Avrupa Birliği’nin rekabet kuralları arasındaki dengenin, önümüzdeki yıllarda da tartışılmaya devam etmesi bekleniyor.
