Uzun süre röportaj vermemişti. Arkadaşlarının isteği üzerine konuyla ilgili röportajı kabul eden Şefik Fenmen ilk önce Başbakanlık’taki görevine nasıl başladığını anlattı. 1950 yılında Kahire Büyükelçiliğinde görev yaparken Dışişleri Bakanlığı’na başkatip olarak tayin edilen Fenmen, yabancı dil bildiği için Başbakanlık’ta Özel Kalem Müdür Yardımcılığı teklif edilmiş.
Şefik Fenmen, kaza öncesi ve sonrasını şöyle anlatıyor: Londra’da Kıbrıs konulu bir konferans planlanması üzerine Başbakan ve heyeti, Zürih’ten, 17 Şubat 1959 tarihinde Londra’daki zirveye uçtu.
Etraflarını koyu bir sis kapladı
Zürih’ten havalanan uçağın, Londra’daki yoğun sisten dolayı Londra Havalimanı’nın kapalı olduğunu ifade eden Fenmen, uçağın bu sebeple Londra’daki sis dağılana kadar Paris’te konaklaması gerekebileceğini aktardı. Uçak henüz havadayken Londra Havalimanı’nın 40 km güneyindeki Gatwick Havalimanı’na yönlendirildiğini söyleyen Fenmen, “Uçak Londra’ya yöneldi. Gatwick Havalimanı’na geldiğimizde ben Melih Esenbel’in yanında oturuyordum. Kemerlerimiz takılmıştı. Dışarda hava alacakaranlıktı” diyerek uçağın düşme ânını şöyle anlattı: Uçak devamlı olarak dönüşler yapıyordu fakat inişe geçmiyordu. Geçemiyordu. Etrafımızı kalın koyu gri renkte bir sis tabakası kaplamıştı. Sonunda inişe geçtiğimiz anlaşılıyordu. Uçakta sessiz bir bekleyiş vardı. Bir anda büyük bir gürültü ile kendimi uçağın enkazı altında buldum.
Gazeteciler hastanede Menderes’i bekliyordu
Londra Kliniğine vardıktan sonra Menderes’in kendisinin sedyede fotoğrafının çekilmesini arzu etmediğini Fenmen’e söyledikten sonra, Fenmen ambulanstan indikten hemen sonrası için. “Onlara büyük bir sükûnetle Başbakan’ın fotoğrafının çekilmesini arzu etmediğimizi rica ettim. Buna karşılık onlara biraz sonra kaza ile ilgili tüm ayrılıkları anlatacağımı söyledim” dedi. Başbakan Menderes kliniğe alındıktan sonra Fenmen gazetecilere bütün ayrıntıları herşeyiyle anlatıp sözleri bittiğinde de hemşireler tarafından kliniğe alınıp uyutuldu. Daha sonrasında da Fenmen’e, Menderes’in sağlığında herhangi bir problem olmadığı söylenmiş. Sonraki günlerde hemşirelerin de izniyle çalışmalarına başlayan Fenmen konuşmasında şunları aktardı: Kazanın sonuçları geldikçe üzüntülerimiz artıyordu. Başbakanın sağlığı iyi görünüyordu. Bana doktorlar tarafından endişe edilecek bir husus belirtilmiyordu. Yoğun mesajlar geliyordu. Özellikle Cumhurbaşkanı Celal Bayar mesajında geçmiş olsun diyor ve kesinlikle doktorların tavsiyelerine uyulmasını öneriyordu.
Menderes iyileştikten sonra bir gün parkta yürüyüş yapmak isteyince Fenmen, kendisi Menderese eşlik ederek ona kaza sırasında yardımcı olan ahşap evin sakinlerine teşekkür ziyaretine gittiklerini aktardı. Bu süreç sonrasında kendilerine tahsis edilen uçak ile İstanbul’a geri döndüler.
Uçağın enkazından çıktılar
Enkazdan sonrasını anlatan Fenmen, “Etrafımda küçük alevler yanıyordu. Önümde Melih Esenbel’in bir gündüz ışığına doğru yöneldiğini gördüm. Ona yardım etmeye koyuldum. Kısa sürede kendimizi dışarı atmayı başardık. Korkunç bir rüya gibi önümüzdeki uçağın enkazı etrafımızda ise büyük ağaçlar ve bir orman bulunuyordu” dedi. Fenmen, uçağın düşme sebebine “Esasen sonradan kazanın pilotun piste yeteri kadar yaklaşmadan erken irtifa kaybetmesiyle yüksek ağaçlara çarpması sonucunda meydana gelen bir kaza olduğu ortaya çıktı” dedi.
Ormanın içindeki ahşap evden yardım istediler
Yardım için etrafa bakan Fenmen, ağaçlar içinde bir ahşap ev gördüğünü ve kısa bir süre sonra Menderes’in derhal bu eve taşındığını aktardı. Evde sürekli telefonun çaldığını söyleyen Fenmen evde yaşadığı olayları şöyle aktardı: Bir ara Londra Havaalanı’ndan gelen bir ses Başbakan’ı sordu. Ben de onlara “Prime Minister is safe!” başbakan hayatta demem üzerine yanıma gelen bir yetkili henüz bunu söyleyemezsiniz “You cannot say this, yet” dedi. Burada bekleyiş sürüyordu. Nihayet ambulans geldi. Başbakan sedyeyle ambulansa alındı. Yanında hemşire yer aldı. Beni de ambulansa aldılar. Arka tarafta oturdum. Ambulansta yolculuğumuz bir hayli uzun sürdü. Neden sonra hemşire bana Londra Kliniğine geldiğimizi bana söyledi.
Şefik Fenmen kimdir?
Şefik Fenmen (d. 15 Mayıs 1923, İstanbul) Türk büyükelçi. Robert Koleji ve Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. 1947 yılında Dışişleri Bakanlığı’na girmiş, Adnan Menderes’in Özel Kalem Müdür yardımcılığını yapmıştır. 1967-1970 yılları arasında ve 1978-1980 yıllarında Protokol Genel Müdürlüğü görevini üstlenmiştir. Kopenhag (1970-1974), Şam (1974-1978), Stokholm (1980-1984) ve Oslo (1984-1986) büyükelçiliği görevlerinde bulunmuştur. Başbakan özel kalem müdür yardımcısı iken, 1959 yılında Londra’da düşen Türk Uçağı’nda bulunmuş ve yaralı kurtulmuştur.
Mustafa Sait Önal
