Çin Donanmasında Süper Uçak Gemisi Dönemi: 100’den Fazla Uçak Kapasiteli Yeni Nesil Platform Geliyor
Asya-Pasifik’te güç dengelerini yakından ilgilendiren Çin donanma modernizasyonu, 2026 yılı itibarıyla yeni ve kritik bir eşiğe ulaştı. Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’nın (PLAN) üçüncü uçak gemisi olan Fujian, deniz testlerinde sona yaklaşırken, aynı anda dördüncü gemi olarak anılan ve “süper uçak gemisi” sınıfında değerlendirilen Type 004 projesinde de dikkat çekici ilerlemeler kaydediliyor.
Fujian ile birlikte Çin, önceki gemilerde kullanılan kayak rampalı kalkış sisteminden uzaklaşarak düz güverte ve elektromanyetik katapult (EMALS benzeri) mimariye geçiş yaptı. Bu değişim, daha ağır ve gelişmiş savaş uçaklarının daha yüksek sorti oranlarıyla görev yapabilmesine olanak tanıyor. Uzmanlara göre bu adım, Çin’in taşıyıcı hava gücünü niteliksel olarak yeni bir seviyeye taşıma niyetini açık biçimde ortaya koyuyor.
Uydu görüntülerine ve savunma çevrelerinde paylaşılan analizlere göre, inşası sürdüğü belirtilen Type 004’ün 100’den fazla hava aracını taşıyabilecek kapasitede olması bekleniyor. Bu büyüklük, gemiyi yalnızca Çin donanması için değil, küresel ölçekte de en iddialı deniz havacılığı projelerinden biri haline getiriyor. Platformun, deniz konuşlu yeni nesil savaş uçakları ile insansız sistemleri birlikte kullanabilecek şekilde tasarlandığı değerlendiriliyor.
ABD Donanması hâlihazırda operasyonel tecrübe, küresel konuşlanma ağı ve taşıyıcı havacılığındaki uzun yıllara dayanan birikimi sayesinde önemli bir avantaja sahip. Ancak Çin’in tersane kapasitesini artırması, sivil ve askerî üretim süreçlerini entegre eden yaklaşımı ve seri inşa temposu, bu farkın zamanla daralabileceğine işaret ediyor.
Pekin yönetimi son yıllarda uçak gemilerini yalnızca sembolik güç unsuru olarak değil, denizaşırı erişim, kriz bölgelerinde varlık gösterme ve müttefiklere destek sağlayabilecek mobil üsler olarak konumlandırıyor. Özellikle Tayvan çevresi ve Güney Çin Denizi’nde gerçekleştirilen faaliyetler, bu stratejinin pratik yansımaları olarak görülüyor.
Analistler, dördüncü geminin devreye girmesiyle birlikte Çin’in aynı anda birden fazla görev grubunu farklı bölgelerde tutabilecek kapasiteye yaklaşacağını, bunun da Pasifik’teki askerî planlamaları doğrudan etkileyeceğini belirtiyor.
Önümüzdeki birkaç yıl, hem Fujian’ın tam operasyonel yetkinliğe ulaşması hem de Type 004’ün nihai konfigürasyonunun netleşmesi açısından belirleyici olacak. Bu süreç, deniz havacılığında rekabetin yönünü tayin eden başlıca parametrelerden biri haline gelmiş durumda.
