Türkiye’de Yeni Dönem: İHA’lar İçin Dron Otoyolları Kuruluyor
Türkiye, insansız hava araçlarının uzun mesafeli ve otonom uçuşlarını gerçekleştirebilmesi amacıyla dijital hava koridorları oluşturmaya hazırlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından geliştirilen yeni sistemle, şehirler arası kargo taşımacılığından sağlık lojistiğine kadar birçok alanda yapay zekâ destekli İHA operasyonlarının önü açılacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’de insansız hava araçlarının (İHA) güvenli, kontrollü ve otonom şekilde faaliyet göstermesine olanak sağlayacak yeni hava koridorlarının oluşturulacağını açıkladı.
“Dron otoyolu” olarak adlandırılan sistemin hukuki altyapısı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında hazırlandı.
Yeni düzenleme, İHA’ların pilotun doğrudan görüş hattı dışındaki uzun mesafeli uçuşlarını belirlenmiş hava sahası koridorlarında gerçekleştirmesine imkân sağlayacak. Böylece kara yolu trafiğinden bağımsız, dijital olarak yönetilen yeni bir taşımacılık altyapısının geliştirilmesi hedefleniyor.
Dron Otoyolları Yapay Zekâ ile Yönetilecek
Yeni sistemde hava koridorlarının sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki asgari mesafeler dijital ortamda tanımlanacak.
Koridorlara ilişkin bilgiler, SHGM bünyesindeki İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İHA’ların uçuş yazılımları bu bilgileri doğrudan okuyarak belirlenen güzergâhlarda operasyon gerçekleştirebilecek.
Yapay zekâ destekli rota planlaması sayesinde uçuş güzergâhları optimize edilecek. Operasyon sırasında gerekli görülmesi halinde uçuş sınırları değiştirilebilecek, araçlar alternatif güzergâhlara yönlendirilebilecek veya uçuşlar sonlandırılabilecek.
İletişim bağlantısının kesilmesi durumunda ise İHA’ların yerleşim alanlarından uzak, önceden belirlenmiş güvenli kurtarma bölgelerine yönlendirilmesi öngörülüyor.
Kargo ve Sağlık Taşımacılığında Kullanılacak
Dron otoyollarının özellikle lojistik ve sağlık sektörlerinde yeni taşımacılık imkânları oluşturması bekleniyor.
Sistem kapsamında şehirler arası kargo taşımacılığı, lojistik merkezleri arasında düzenli otonom seferler ve hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ile tıbbi numune transferleri gerçekleştirilebilecek.
Ayrıca ulaşımın güç olduğu adalara ve kırsal bölgelere malzeme ulaştırılması, organize sanayi bölgeleri ile limanlar arasında parça taşınması ve enerji hatları, demir yolları ile kara yollarının uzun mesafeli denetimlerinde İHA’lardan yararlanılması planlanıyor.
Yalnızca Yetkilendirilmiş İşletmeler Uçabilecek
Yeni hava koridorları, hobi amaçlı İHA uçuşlarına açık olmayacak.
Koridorlarda yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar, SHGM tarafından verilen operasyonel yetkiler doğrultusunda ve yetkilendirilmiş işletmeler bünyesinde faaliyet gösterebilecek.
Operasyonlarda kullanılacak İHA’ların tescilli olması, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip bulunması zorunlu olacak. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.
Türkiye’de Otonom Havacılık İçin Yeni Altyapı
Türkiye’nin yeni İHA koridorları, geleneksel hava taşımacılığının dışında gelişen otonom hava lojistiği için önemli bir altyapı adımı olarak değerlendiriliyor.
SHGM’nin güncel düzenlemesi, Türkiye’deki 90 binden fazla insansız hava aracını ve yaklaşık 2 milyon İHA pilotunu ilgilendiriyor. Düzenleme kapsamında pilot lisansları P0, P1 ve P2 seviyelerine ayrılırken mevcut belge sahipleri için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
Dron otoyollarının güzergâhları ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirlenecek ve İHATTYS üzerinden duyurulacak. Ancak koridorların tamamının hangi tarihte operasyonel hale geleceğine ilişkin kesin bir takvim henüz açıklanmadı.
