Türkiye’nin 3,5 Tonluk Ay Uzay Aracı Test İçin TUSAŞ’a Gönderildi
Türkiye’nin ilk derin uzay görevi için geliştirilen Ay Uzay Aracı’nda kritik bir aşama tamamlandı. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki aracın üretim, montaj ve entegrasyon çalışmalarının ardından sistem seviyesi çevresel test süreci başladı.
Milli Uzay Programı kapsamında yürütülen Ay Araştırma Programı’nın (AYAP) en önemli unsurlarından biri olan uzay aracı, testlerin gerçekleştirilmesi amacıyla TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne (USET) gönderildi.
Türkiye Uzay Ajansı’nın (TUA) açıkladığı takvime göre Ay Uzay Aracı’nın 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor.
Yerlilik Oranı Yüzde 80’in Üzerinde
Yaklaşık 3,5 tonluk Ay Uzay Aracı yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildi.
Türkiye’nin daha önce İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde kazandığı mühendislik birikimi; uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları başta olmak üzere Ay görevinde kullanılacak birçok kritik sisteme aktarıldı.
Görevin önemli teknolojilerinden biri olan hibrit itki sistemi de Türkiye’de milli imkânlarla geliştirildi.
TUSAŞ USET’te gerçekleştirilecek çevresel testlerle uzay aracının hem fırlatma sırasında maruz kalacağı koşullara hem de uzay ortamındaki zorlu şartlara dayanıklılığı doğrulanacak.
Testlerin ve nihai kontrollerin başarıyla tamamlanmasının ardından aracın fırlatma operasyonları için ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’ne gönderilmesi planlanıyor.
Ay’a Yolculuk Yaklaşık İki Ay Sürecek
Mevcut programa göre Ay Uzay Aracı’nın 2027’nin ilk aylarında fırlatılması ve yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay çevresindeki görev yörüngesine ulaşması öngörülüyor.
Araç, Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikte bulunan kutupsal ve dairesel bir yörüngede çalışacak.
İlk aşamada en az üç aylık bilimsel görev planlanırken, uzay aracının performansına bağlı olarak operasyon süresinin 1,5 yıla kadar uzatılabilmesi hedefleniyor.
Ay’ın Çevresi ve Yüzeyi İncelenecek
Türkiye’nin ilk derin uzay görevi yalnızca teknolojik bir gösterim niteliği taşımayacak. Uzay aracı aynı zamanda çeşitli bilimsel araştırmalar gerçekleştirecek.
Görev kapsamında Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay’daki suyun oluşum mekanizmaları, manyetik alanlar ve yüzeyin ısıl özellikleri araştırılacak.
Türkiye’de geliştirilen bilimsel ekipmanlar aracılığıyla Ay çevresindeki radyasyon ortamına ilişkin ölçümlerin de yapılması planlanıyor.
Yörüngedeki bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması hedefleniyor.
Bu aşamanın başarıyla gerçekleştirilmesi, Türkiye açısından derin uzay operasyonları, yörünge kontrolü, haberleşme ve uzay aracı teknolojilerinde önemli bir mühendislik deneyimi oluşturacak.
Türkiye Artemis Mutabakatı’na Katıldı
Türkiye’nin Ay görevi hazırlıkları, uluslararası uzay çalışmalarındaki yeni adımlarla birlikte ilerliyor.
Türkiye, 31 Ağustos 2026’da Washington’daki NASA Genel Merkezi’nde düzenlenen törenle Artemis Mutabakatı’nı imzalayarak mutabakatın 71’inci imzacısı oldu.
Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın imza attığı törene NASA Yöneticisi Jared Isaacman, Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ve ABD Dışişleri Bakanlığı temsilcileri katıldı.
2020 yılında oluşturulan Artemis Mutabakatı; Ay, Mars ve ötesindeki sivil uzay faaliyetlerinde barışçıl kullanım, şeffaflık, bilimsel veri paylaşımı, yardımlaşma, faaliyetler arasında zararlı müdahalenin önlenmesi ve tarihi öneme sahip alanların korunması gibi temel ilkeleri kapsıyor.
Uzay Dünyası Antalya’da Buluşacak
Türkiye, uzay alanında 2026’nın önemli uluslararası organizasyonlarından birine de ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
- Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek.
Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı kongre, “The World Needs More Space” temasıyla uzay ajanslarını, bilim insanlarını, mühendisleri, şirketleri ve uluslararası uzay ekosisteminin temsilcilerini bir araya getirecek.
Kongre kapsamında ABD ve Peru, Artemis Mutabakatı’nın beşinci yıllık üst düzey temsilciler toplantısına da ev sahipliği yapacak. Toplantının ardından 7 Ekim’de Antalya’da NASA Artemis Accords basın toplantısı gerçekleştirilecek.
Türkiye’nin kendi Ay aracını 2027’de uzaya göndermeye hazırlanması ve aynı dönemde küresel uzay ekosisteminin en önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapması, Milli Uzay Programı açısından 2026-2027 dönemini kritik bir sürece dönüştürüyor.
