ABD’den Çin’in Genel Havacılık Yatırımlarına Karşı Yeni Yasa Hamlesi
ABD Temsilciler Meclisi üyeleri Pat Harrigan ve Ryan Mackenzie, Çin bağlantılı şirketlerin Amerikan genel havacılık sektöründeki yatırımlarını daha sıkı denetime tabi tutmayı amaçlayan General Aviation Protection (GAP) Act adlı yasa tasarısını Kongre’ye sundu. Tasarı, son yirmi yılda Çin destekli kuruluşların ABD’deki genel havacılık şirketlerini satın almasıyla ortaya çıktığı belirtilen ulusal güvenlik risklerini azaltmayı hedefliyor.
Tasarıya ilişkin açıklamalarda, 2005 yılından bu yana Çin bağlantılı kuruluşların ABD’de faaliyet gösteren 20’den fazla genel havacılık şirketi, motor üreticisi, aviyonik sistem geliştiricisi ve uçuş okulunu satın aldığı ifade edildi. Bu şirketlerin geliştirdiği teknolojilerin sivil havacılığın yanı sıra askeri pilot eğitimleri ve savunma sanayii tedarik zincirinde de kritik rol oynadığına dikkat çekildi.
GAP Act ile birlikte, Çin bağlantılı veya “yabancı hasım” olarak tanımlanan ülkelerle ilişkili yatırımcıların ABD genel havacılık şirketlerini satın alması durumunda işlemler, Committee on Foreign Investment in the United States (CFIUS) tarafından zorunlu ulusal güvenlik incelemesine tabi tutulacak. Düzenleme, belirli işlemler için satın almaların engellenmesini esas alan daha sıkı bir değerlendirme mekanizması oluşturmayı öngörüyor.
Yasa tasarısı yalnızca şirket satın almalarını kapsamıyor. Askeri üslerin yakınındaki havacılık amaçlı gayrimenkul yatırımlarının da CFIUS denetimine alınması, hem sivil hem de askeri kullanım potansiyeli bulunan havacılık teknolojilerinin yeniden sınıflandırılması, yabancı kontrolündeki aviyonik sistemlerin siber güvenlik açısından denetlenmesi ve yabancı hasım ülkelerin kontrolündeki havacılık şirketlerine federal fon sağlanmasının engellenmesi de düzenlemenin öne çıkan maddeleri arasında yer alıyor.
Tasarıda ayrıca, ABD merkezli sermayenin kritik havacılık teknolojilerine yönelik yurt dışı yatırımlarına ilişkin mevcut denetim boşluklarının giderilmesi ve hassas teknolojilerin yabancı ülkelere aktarılmasının önüne geçilmesi amacıyla yeni düzenlemeler yapılması planlanıyor. Böylece hem yatırım süreçlerinin hem de stratejik havacılık teknolojilerinin ulusal güvenlik perspektifiyle daha kapsamlı şekilde izlenmesi hedefleniyor.
General Aviation Protection Act’in yasalaşması halinde, ABD genel havacılık sektöründe yabancı yatırımlara yönelik denetim mekanizmalarının önemli ölçüde güçlendirilmesi ve özellikle Çin bağlantılı yatırımlara ilişkin inceleme süreçlerinin daha sıkı hale getirilmesi bekleniyor. Tasarı, Kongre’deki yasama sürecinin ardından ilgili komisyonlarda değerlendirilmeye devam edecek.
