Orta Doğu Gerilimi Küresel Piyasaları Sarstı: Petrol Yükseldi, Havayolu Hisseleri Sert Düştü
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği askeri operasyonların ardından küresel finans piyasaları haftaya yüksek jeopolitik risk ortamında başladı. Artan tansiyon özellikle enerji fiyatlarında sert yükselişe yol açarken, havacılık sektörü hisseleri dünya genelinde en fazla değer kaybeden varlıklar arasında yer aldı.
Asya piyasalarında işlem gününün açılışı genel olarak negatif seyirle gerçekleşirken yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşarak enerji, savunma ve değerli metallere yöneldiği gözlendi.
Petrol Fiyatlarında Sert Sıçrama
Orta Doğu’da çatışmaların genişleme ihtimali, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı. ABD ham petrol fiyatları kısa sürede yaklaşık yüzde 8’in üzerinde artış gösterirken Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 9’a yaklaşan yükselişle kritik seviyelere ulaştı.
Piyasaların odağında ise dünya petrol ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı bulunuyor. Bölgedeki tanker trafiğinin yavaşlaması ve savaş riski sigorta maliyetlerinin hızla artması, enerji piyasalarında jeopolitik risk priminin yeniden fiyatlanmasına neden oldu.
Analistler, arz kesintisinin birkaç haftadan uzun sürmesi halinde petrol fiyatlarının üç haneli seviyelere yükselebileceği uyarısında bulunuyor.
Havayolu Hisseleri Baskı Altında
Artan yakıt maliyeti beklentisi ve Orta Doğu hava sahasında yaşanan uçuş iptalleri, havacılık sektörünü doğrudan etkiledi.
Veri sağlayıcı kuruluşların paylaştığı bilgilere göre Orta Doğu destinasyonlarına planlanan küresel uçuşların yarısından fazlası iptal edildi veya askıya alındı.
Bu gelişmelerin ardından:
- Qantas,
- Japan Airlines,
- All Nippon Airways (ANA),
- Singapore Airlines,
- EVA Air
gibi Asya-Pasifik bölgesinin önde gelen hava yolu şirketlerinin hisselerinde yüzde 4 ila yüzde 6 arasında düşüşler görüldü.
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki yükselişin havayolları için çift yönlü baskı yarattığını; hem operasyon maliyetlerini artırdığını hem de talep beklentilerini zayıflattığını belirtiyor.
Savunma ve Enerji Şirketleri Kazanç Sağladı
Jeopolitik risk ortamında savunma ve enerji şirketleri yatırımcı ilgisinin odağı haline geldi. Japonya merkezli savunma sanayi devleri ile enerji üreticileri borsalarda değer kazanırken, yatırım fonlarının kısa vadede enerji, sigorta ve savunma sektörlerine yöneldiği gözlemlendi.
Güvenli Liman Arayışı Yeniden Başladı
Küresel belirsizlik ortamı, yatırımcıları geleneksel güvenli limanlara yönlendirdi. Altın fiyatları yükseliş gösterirken altın madenciliği şirketleri de güçlü performans sergiledi.
Buna karşın piyasalarda alışılmışın dışında bazı hareketler dikkat çekti. Japon Yeni’nin değer kaybetmesi ve ABD tahvil getirilerinin yükselmesi, yatırımcı davranışlarının enflasyon endişeleri nedeniyle klasik “riskten kaçış” modelinden sapabileceğine işaret etti.
Uzmanlara göre enerji fiyatlarındaki artışın küresel enflasyon beklentilerini yeniden yukarı çekmesi, tahvil piyasalarında satış baskısını artırıyor.
Piyasalar Jeopolitik Riskleri Yeniden Fiyatlıyor
Analistler, mevcut piyasa hareketlerinin ekonomik temellerden ziyade doğrudan jeopolitik gelişmeler kaynaklı olduğunu belirtiyor. Enerji arz güvenliği, hava sahası kısıtlamaları ve ticaret rotalarındaki belirsizliklerin önümüzdeki günlerde piyasa oynaklığını artırabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle havacılık sektörü, yakıt fiyatları ve operasyonel risklere en hassas sektörlerden biri olarak yatırımcı radarında kalmaya devam ediyor.
