Bu gecikme çok pahalı!

Özellikle İsrail’in düşmanca tutumunun arttığı, Kıbrıs Rum Kesimi ile kol  kola girdiği ve bölgede suların ısındığı bir dönemde Türkiye’nin operasyonel  kapasitesini katlayacak Erken Uyarı ve İhbar Sistemi’nde üst üste yaşanan  gelişmeler akıl karıştırmaya devam ediyor.

4 Haziran 2002’de Boeing firması  ile imzalanan sözleşmenin ardından, Temmuz 2003’te 4 adet 737 AEW-C uçağı için  kesin 2 adet opsiyonlu sipariş verilmiş ve 42-48 ay teslim süresi öngörülmüştü.  İlki Temmuz 2007’de teslim edilmesi gereken, 3’ü de Türkiye’te TAI Tesisleri’nde  modifiye edilecek uçaklar için önce 2008, sonra sırasıyla 2010, 2011 ve 2012  yılları teslim süresi olarak açıklanmıştı.

Sistemlerin teslimatının  gecikmesinde İsrail Savunma Bakanlığı’nın, Boeing için ‘erken uyarı alt  sistemleri’ üretiminden sorumlu ELTA Firmasına ‘geciktirin’ talimatı da etkili  oldu. Boeing’in çözüm için Güney Kore ve diğer alternatifler üzerinde de durduğu  biliniyor.

EN ÇARPICI DETAY

Haziran Ayı’nda Konya’da gerçekleştirilen Anadolu  Kartalı 2012/2 Tatbikat brifing broşüründe aynen şu ifadelere yer  verilmişti;

“Anadolu Karatalı’nda görev yapan tüm kırmızı ve mavi roldeki  uçaklar, NATO Havadan İhbar ve Kontrol uçakları ve Hava Kuvvetleri’nin radarları  tarafından sevk ve idare edilmektedir. Şu ana kadar NATO tarafından sağlanan  Havadan İhbar Kontrol Uçakları ile birlikte, bu eğitimde ilk kez Türk Hava  Kuvvetleri’nin Barış Kartalı isimli Havadan İhbar Kontrol Uçağı komuta kontrol  görevini yerine getirecektir. Önümüzdeki yıllarda İnsansız Hava Sistemleri de  Anadolu Kartalı Eğitimleri’nde kullanılacaktır”

PKK’nın Dağlıca Bölgesi  saldırısı ile Suriye’nin F4’ümüze yaptığı saldırı gündemi tamamen değiştirirken,  bu önemli detayı kamuoyunun dikkatine sunmak istedik. Projenin gelişimi ile  ilgili yaptığımız araştırmayı ve ayrıntıları paylaşıyoruz.

UÇAN KARARGAH

Türkiye’nin tanker uçakları ile  birlikte erken uyarı sistemlerini de devreye alması bölgesel ve denizaşırı  operasyonel gücü ele geçirmesi açısından kritik önem arz ediyor. Geçtiğimiz  yıllarda Konya’dan tanker uçağı ile birlikte havalanan F 16’ların Londra’daki  inişlerinden sonra ABD’deki RED FLAG Tatbikatı’na katılmış olması önemli bir  gelişme olarak kaydedilmişti. Buna ilaveten hava, kara ve deniz unsurları ile  irtibat kurabilen, çok alçaktan uçan 20 kilometre hıza sahip insansız hava  araçlarını dahi tespit edebilme kabiliyetine sahip, 350 kilometrelik alanda  tarama yapabilen Erken Uyarı ve Kontrol Uçağı’na sahip olmak askeri anlamda bir  devrim olarak değerlendiriyor. Türkiye’nin bu güce sahip olması başta İsrail  olmak üzere pek çok bölgesel ve küresel aktörü rahatsız etmeye yetiyor.

FÜZELERİ ŞAŞIRTABİLİYOR

Suriye’nin F4  uçağımızı füze ile düşürmesi tartışmalarının sürdüğü gözönünde bulundurulursa,  Barış Kartalı Uçakları’nın yerden atılan ısı güdümlü füzeleri şaşırtma deneyleri  de (uçaktan fırlatılan ateş topu) başarı ile gerçekleştirilmiş bulunuyor.

İLK  MODİFİKASYON 2005’TE YAPILDI

1.inci uçak modifikasyonu (yolcu uçağının HİK  konfigürasyonuna dönüştürülme işlemleri) Mart 2005’de ABD/Seattle’da, 2.nci uçak  modifikasyonu Mart 2006’daAnkara/TAI tesislerinde, 3ncü uçak modifikasyonu Kasım  2006’da, 4.ncü uçak modifikasyonu Mart 2007’de Ankara/TAI tesislerinde  başladı.

HAVADA VE DENİZDE İZ SÜRÜYOR

Havadan erken uyarı ve kontrol uçağı  AEWC, Boeing 737-700 üzerine kurulu çok amaçlı elektronik tarama radarıyla  eşzamanlı olarak hava ve denizdeki hedeflerin izini sürebiliyor, operasyon  alanını tarayan kullanıcının, uçağı yüksek performansta kontrol etmesini  sağlıyor. AEWC’lerde kullanılan bir yenilik de, ağırlığı azaltarak güvenilirliği  artıran ve hedef korelasyonunu kolaylaştıran entegre ‘Dost ve Düşmanı Tanıma  Sistemi’. Ayrıca, buna ek olarak uçaklarda azami esnekliğe sahip geliştirilmiş  açık sistemli bir yapı bulunuyor. Uçağın içindeki tüm sistemlere ait  kablolarının uzunluğu 350 km’yi buluyor.

BOEİNG TESLİMATINI GECİKTİRDİĞİ  UÇAĞI SAVUNMA FUARINDA SERGİLEDİ

ABD’nin Türkiye’ye teslimini sürekli  geciktirdiği uçaklardan birini 2007 Kasım’ında Dubai’deki savunma fuarında  sergilemesi ve yine uçaklardan birinin Londra’da boy göstermesi de dikkatlerden  kaçmayan ayrıntılar arasında.

BARIŞ KARTALI PROGRAMININ MEVCUT  DURUMU

Amaç                          : Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın keşif,  gözetleme ve komuta kontrol ihtiyaçlarının karşılanması.

Kapsam                        : Proje, Türk Hava Kuvvetlerinin ihtiyacı olan 4 adet  havadan erken ihbar ve kontrol uçağı ve 1 adet yer destek sisteminin teminini  içeriyor.

Proje Modeli                : Ortak Üretim

Ana/Alt Yüklenici         : Boeing (ABD), TAI, HAVELSAN, ASELSAN, MİKES,  HAVELSAN TEKNOLOJİ RADAR, KALE KALIP, THY ve SELEX.

Sözleşme İmza Tarihi : 4 Haziran 2002

Mevcut Durum             : Barış Kartalı programı kapsamında Boeing firması ile 4 uçak ve 1 Yer  Destek Sistemi tedariki amacıyla imzalanan sözleşme 23 Haziran 2003 tarihinde  yürürlüğe girmiştir. Türk firmalarından TAI, HAVELSAN, ASELSAN, MİKES, HAVELSAN  TEKNOLOJİ RADAR, KALE KALIP, THY ve SELEX proje içerisinde birçok sorumluluk ve  role sahiptir. Ayrıca proje ofseti kapsamında TAI, Boeing 7X7 serisi uçakların  parça üretimini Türkiyede gerçekleştirmektedir. 1 inci uçak modifikasyonu (yolcu  uçağının BK konfigürasyonuna dönüştürülme işlemleri) ABD/Seattle’da, 2 nci, 3  ncü ve 4 ncü uçak modifikasyonu Ankara/TAI tesislerinde yapılmaktadir.

Ocak 2011  ayında kalifikasyon ve kabul testlerine başlanmıştır. Boeing firmasının tasarım  doğrulama ve değerlendirme testleri devam etmektedir. Testlerin 2011 yılı sonuna  kadar tamamlanması planlanmaktadır. Kullanıcı eğitimlerinin ve ABD ihraç  proseslerinin ise 2012 ortasına kadar tamamlanması bekleniyor..

SİSTEMİN  ÖZELLİKLERİ

Mürettebat: Uçuş Ekibi………………2 pilot , 6 – 8  operatör personel

Uçus süresince 3 bin  adet hedefi (kara, hava, deniz sistemlerini) izleyebilmektedir.