13.7 C
İstanbul
Pazartesi, 30 Kasım 2020

Hava Aracı Finansal Değerlemesi

Haftanın Haberleri

Hostes, sevgili yolcular uçuşta sizinim.!

İngiltere'de bir hava yolu firmasında çalışan hostes, sosyal medya hesabından uçuş sırasındaki üniformalı pozlarını paylaşarak, ücrette anlaştığı yolcularla otelde cinsel ilişkiye girdi. "Sevgili yolcular...

Qatar Airways’ten Az mille daha uzağa seyahat

Qatar Airways, Privilege Club sadakat programı üyelerine daha fazla ve daha iyi ödüller sunma hedefi doğrultusunda ödül uçuşları için gereken Qmil miktarını yüzde 49'a...

İsrail’de küçük uçak düştü: 2 ölü

İsrail'in güneyindeki Necef Çölü (Negev) bölgesinde küçük bir uçağın düşmesi sonucu 2 kişi hayatını kaybetti. İsrail basınında yer alan haberlere göre, Necef Çölü bölgesinde yer...

2050’de yaklaşık 100 bin yolcu drone ile taşınacak

Türk-Alman Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Yaşanur Kayıkcı, drone taşımacılığının ticari faaliyetlerden sağlığa kadar pek çok alanda kullanımının yaygınlaşması için çalışmaların devam...

Hava aracının belli bir zaman dilimindeki piyasa değerini öğrenmek için kullanılan en yaygın yöntemlerden biri endüstriyel fiyat rehberlerini kontrol etmek ve ona göre ezbere bir değer biçmektir.

Endüstriyel Fiyat Rehberleri & Hava Aracı Finansal Değerlemesi

Hava aracının belli bir zaman dilimindeki piyasa değerini öğrenmek için kullanılan en yaygın yöntemlerden biri endüstriyel fiyat rehberlerini kontrol etmek ve ona göre ezbere bir değer biçmektir. Oysa ki endüstriyel fiyat rehberleri , periyodik olarak pazarın resmini çekmek için vardır ve hava aracı özelinde bilgi almak için başvurulması gereken en önemli kılavuz hem hava aracının teknik özelliklerini hem de içinde bulunduğu pazarın koşullarını dikkate alan Hava Aracı Finansal Değerlemesidir.

Endüstriyel fiyat rehberleri, havacılık sektöründe bir hava aracı modelinin yıl bazında belli periyotlar dahilindeki ortalama değerlerini gösteren basılı veya çevrimiçi sunulan fiyatlama listeleridir.Genel havacılık alanında kullanıldığı şekliyle AircraftBlueBook , Vref veya HeliValues bu listelere örnek verilebilir. Hava aracının ikinci el değer aralığı hakkında bilgi almak için kullanılan bu rehberler genel olarak bir önceki periyodun bilgilerini kullanarak ortalama perakende satış bedeli (Average Retail Price) ve ortalama toptan satış bedeli (Average Wholesale Price) şeklinde fiyatlar sunarlar.Bu bilgiler pazardaki fiyatlandırmalar hakkında genel bir yargıya varmak için yeterli olmasına rağmen, hava aracının özelinde bilgileri bünyelerinde bulundurmadıkları için doğru ve kesin bilgiler içermezler. Hava Aracının İkinci El Değerini Belirleyen Faktörler adlı yazımızda belirttiğimiz gibi hava aracının geçmişi, bakım durumu (AD/SB uyumluluğu), aviyoniklerinin güncelliği ve havacılık kurallarına uygunluğu, motor bakım anlaşmaları ve biriken maddi rezervler, hava aracının kabin opsiyonları gibi faktörler bu endüstriyel fiyat rehberlerinin fiyatlandırmasında genel anlamda yer almazlar.Bu fiyatlandırmalar uçuşa elverişliliği olan, uçuş saat ve devir sayısı endüstri ortalamasında olan yaş almadan kaynaklı normal eskime-yıpranmaya uğrayan jenerik bir hava aracı için bir periyot boyunca (3 ay) geçerlidir.

Bu sebeple pazardaki ani değişikliklere olan tepkisi ancak periyot sonunda gözlemlenmektedir. Örneğin bir uçak üreticisi bir modelin üretimini durdurmaya karar verdiği anda bu model uçakların pazardaki değerlerinin ani düşüşe geçtiğini o model satılık hava araçlarını gösteren internet sitelerinde bile gözlemleyebilirsiniz, fakat endüstriyel fiyat rehberlerinde bu fiyat değişikliğini ancak bir sonraki periyodun başındaki fiyatlamada görebilirsiniz. Bu nedenle endüstriyel fiyat rehberlerini kullanılırken tüm bu faktörler göz önünde bulundurulmalı ve piyasa bazlı kontroller yapılmalıdır.

Hava aracı finansal değerlemesinde ise hava aracının değerinin saptanabilmesi için öncelikle görsel incelemesinin alanında tecrübeli bir uzman tarafından yapılması, hava aracının geçmişinin ve hasar kaydının araştırılması, bakım dokümantasyonlarının dikkatle incelenip havacılık kurallarına ve endüstri standartlarına uygunluğunun, uçuşa elverişliliğinin kontrol edilmesi, aviyoniklerinin güncelliğinin ve obsolesansa uğrama tehlikesinin olup olmadığının belirlenmesi, motorlarının bakım durumunun ve bakım programlarının içeriğinin detaylı incelenmesi ve son olarak hava aracının içinde bulunduğu pazarın detaylı analizinin yapılması gerekmektedir. Tüm bu araştırmalar sonucunda ortaya çıkacak olan değer hava aracının ‘’Adil Pazar Değeri’’ olacaktır. Bu sebeple ikinci el hava aracı satın almadan,satışa koymadan, finanse etmeden ve sigorta etmeden önce yapılması gereken en önemli adım hava aracının değerinin doğru saptanmasını sağlayacak , alıcıyı ve finansörü büyük maddi kayıplardan koruyacak olan ‘’Hava Aracı Finansal Değerlemesine’’ başvurmaktır.

Geçmiş tecrübelerimizden bir örnekle açıklamamız gerekirse, 2015 yılında bir müşterimiz geniş gövdeli uzun menzilli ikinci el bir özel jet almayı planlıyordu. Havacılık alanına yeni giriş yaptığından ötürü brokerlere ve satış teşvikli pilotlara tek başına güvenmiyordu ve Delta Aerospace’den profesyonel yardım istedi. Bu amaçla kısa listeye aldığı iki adet hava aracına finansal değerleme çalışması yapmamızı ve onun ihtiyaçlarına en uygun olan hava aracını en makul fiyata almasını sağlayacak ve elini güçlendirecek değerleme raporunu görmek istediğini belirtti. Bu bağlamda, değerlemeyi yapacak bireyin/kurumun hava aracı satın alma işleminde bir çıkarının(maddi/manevi) olmamasına özellikle dikkat ettiğinden bizlerle çalışmak istemişti. İki uçağın da modelinin, üretim yıllarının aynı, kabin özelliklerinin benzer olmasına ve endüstriyel fiyat rehberinde aynı fiyat aralığında yer almalarına rağmen, çalışma sonucundaki değerleri belirtilen aralıktan oldukça farklı olmuştu.Bunun sebebi hava araçlarından birinin geçmişinde hiçbir hasar kaydının bulunmaması, charter olarak uçmaması ve geniş kapsamlı motor bakım anlaşmasına sahip olmasıydı.

Dolayısıyla hava aracı özelinde, piyasa şartlarındaki gerçeğe en yakın değerlemeye ancak Hava Aracı Finansal Değerlemesi ile ulaşılmaktadır. Özellikle ikinci el hava aracı almayı, satmayı, finanse etmeyi veya sigortalamayı düşünen herkese karar vermeden önce bir uzmana danışmalarını ve maddi risklerini en aza indirmeyi tavsiye ediyoruz.

Ece Özkan
Hava Aracı Değerleme Uzmanı- ASA Certified Aircraft Appraiser
ece.ozkan@delta-aerospace.com

- TUSAŞ -

İlgili Haberler

- ISG -

Son Dakika

ABD uçak gemisi Orta Doğu’ya dönüyor

Hindistan Donanması ile Malabar Tatbikatı'na katılmak üzere Körfez'den ayrılan ABD'nin "USS Nimitz" uçak gemisine tekrar bölgeye dönmesi emri verildi. CNN televizyonuna konuşan bir savunma yetkilisi,...

2050’de yaklaşık 100 bin yolcu drone ile taşınacak

Türk-Alman Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Yaşanur Kayıkcı, drone taşımacılığının ticari faaliyetlerden sağlığa kadar pek çok alanda kullanımının yaygınlaşması için çalışmaların devam...

Rusya’da dış hat uçak biletleri yüzde 71 pahalandı

Seyahat servisi Tutu.ru, Rusya'dan diğer ülkelere uçuşlarda bilet fiyatlarının geçtiğimiz yıla kıyasla ortalama yüzde 71 oranında arttığını açıkladı. Biletlerin en fazla pahalandığı istikametler yüzde...

Etiyopya’da uçak düşürüldü!

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde devam eden çatışmalarda hükümet güçlerine ait bir savaş uçağının düşürüldüğü bildirildi. Bölge kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Etiyopya Başbakanı Abi Ahmed'in ülkenin...

Roma-ABD Uçuşlarında Havalimanında Corona Testi

İtalya’nın başkenti Roma’daki Fiumicino Havalimanı’ndan United, Delta ve Alitalia havayollarıyla Amerika’ya uçacak olan kişilere COVID-19 testi yapılacak. Roma havalimanı Atlantik ötesi uçuşlardan önce COVID...

Hindistan Uluslararası uçuşları yıl sonuna kadar iptal etti

Salgının artış gösterdiği Hindistan’da hükümet, Coronavirus (Covid-19) önlemleri kapsamında uluslararası uçuşları yıl sonuna kadar askıya almaya karar verdi. Hindistan, Covid-19’dan etkilene en çok ülkelerden biri...

Rus savaş uçağı, ABD keşif uçağını engelledi

Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı Ulusal Savunma Kontrol Merkezi tarafından yapılan açıklamada, ABD’ye ait Boeing RC-135 tipi keşif uçağının Karadeniz’de uçuş yaptığı sırada Rus sınırlarına...

İGA’dan örnek taksiciye teşekkür

İstanbul Havalimanı'nda yabancı yolcunun aracında unuttuğu 300 bin euro'yu (2 milyon 811 bin TL) sahibine teslim eden taksici Engin Olgaç'ı İGA Havalimanı İşletmesi İcra...