- Küresel Filolarda Alarm: 2027’ye Kadar 4.800 Uçak Eksik
- Teslimat Krizi Büyüyor: Havayolları Daha Küçük Filoyla Uçacak
Küresel havayolu endüstrisinde teslimat zincirindeki aksaklıklar, üretim gecikmeleri ve sertifikasyon süreçlerindeki belirsizlikler filoların planlanan büyümesini ciddi biçimde yavaşlatıyor. Sektöre yönelik son analizler, 2027 yılına gelindiğinde havayollarının ihtiyaç duyduğu uçak sayısına kıyasla binlerce adetlik bir açığın oluşacağını ortaya koyuyor.
Airbus ve Boeing üretiminde toparlanma zaman alıyor: 2027’ye kadar 4.800 uçak eksik kalabilir
Ticaret ve ulaştırma alanında yapılan kapsamlı değerlendirmelere göre, küresel havayolları 2027 sonuna kadar planladıklarından yaklaşık 4.800 daha az uçakla operasyon yürütmek zorunda kalabilir. Bu tablo; özellikle tek koridorlu ve geniş gövdeli uçak programlarında yıllardır biriken teslimat açıklarının henüz kapatılamamış olmasından kaynaklanıyor.
Üreticiler 2025 yılında teslimat adetlerini bir önceki yıla göre artırmış olsa da, rakamlar pandemi öncesi uzun dönem ortalamalarının hâlâ belirgin şekilde altında seyrediyor. Dar gövdeli segmentte üretimin 2027 civarında normal eğilimine yaklaşması beklenirken, geniş gövdeli uçaklarda toparlanmanın en erken 2028 sonrasına kalacağı öngörülüyor. Bu durum özellikle kıtalararası kapasiteyi sınırlıyor.
En büyük etki uzun menzilde
Geniş gövdeli uçak arzındaki yavaşlama; hem yolcu taşımacılığında hem de kargonun önemli bölümünü oluşturan karın altı kapasitesinde baskı yaratıyor. Uzun hat operasyonlarına dayalı büyüme planları, filoların yenilenme hızının düşmesi nedeniyle öteleniyor. Havayolları, planladıklarından daha küçük ve daha yaşlı uçaklarla hizmet vermek zorunda kalıyor.
“Kayıp” uçak oranı dikkat çekici
Hesaplamalara göre sistemde bulunmayan uçak sayısı, pandemi öncesi aktif filonun dar gövdede yaklaşık beşte birine, geniş gövdede ise dörtte birine yaklaşıyor. Üretim zincirindeki sorunlar; motor tedariki, parça bulunurluğu ve sertifikasyon süreçleri gibi birçok başlıkta devam ediyor.
Bilet fiyatları ve büyüme üzerinde baskı
Yeni uçak girişlerinin yavaşlaması, arz tarafını sınırladığı için fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor. Uluslararası yolcu trafiğinde büyüme hızının geçmiş dönem ortalamalarının altında kalmasının temel nedenlerinden biri de bu kapasite daralması olarak gösteriliyor.
Kargo tarafında da benzer bir tablo söz konusu. Uçak altı taşıma imkânlarının artmaması, navlun maliyetlerini yüksek tutuyor ve pazardaki toparlanmayı yavaşlatıyor.
Önümüzdeki birkaç yıl kritik
Analistler, üretim hızlarında belirgin ve sürdürülebilir bir artış sağlanmadığı takdirde yapısal arz sıkıntısının birkaç yıl daha devam edeceğini değerlendiriyor. Bu da havayollarının filo planlamasından hat stratejilerine kadar birçok alanda temkinli hareket etmesine yol açabilir.
