IATA Raporu: 2025’te En Yüksek Havacılık Kaza Oranı Afrika’da Kaydedildi
Küresel havacılık güvenliğine ilişkin önemli veriler içeren 2025 yılı emniyet raporu yayımlandı. Uluslararası hava yolu sektörünün çatı kuruluşu olan International Air Transport Association (IATA) tarafından açıklanan rapora göre, 2025 yılında dünyada en yüksek havacılık kaza oranı Afrika kıtasında görüldü.
Raporda yer alan verilere göre Afrika’da 2025 yılında toplam 7 havacılık kazası meydana geldi. Bölgedeki tüm kaza oranı her bir milyon uçuş segmenti başına 7,86 olarak hesaplandı. Bu oran, 2024 yılında kaydedilen 12,13 seviyesine göre önemli bir düşüş anlamına gelse de Afrika’nın hâlâ küresel ölçekte en yüksek kaza oranına sahip bölge olduğu belirtildi.
Turboprop Uçaklar Kazaların Büyük Bölümünü Oluşturuyor
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise kazaların büyük bölümünün turboprop uçaklarla ilişkili olması oldu. Afrika merkezli operatörlerin karıştığı kazaların yaklaşık %71’inin turboprop uçaklarda meydana geldiği ifade edildi.
Uzmanlara göre bu durum, özellikle havaalanı altyapısı, operasyonel koşullar ve bakım süreçleri gibi faktörlerin turboprop operasyonlarını daha hassas hale getirmesiyle ilişkilendiriliyor.
“Other End State” Kazaları Dikkat Çekiyor
IATA, Afrika’nın 2018 yılından bu yana dünya genelinde kaydedilen “other end state” kategorisindeki kazaların büyük bölümüne ev sahipliği yaptığını da belirtti. Bu kategori, kazanın kesin nedeninin net şekilde sınıflandırılamadığı durumlar için kullanılıyor.
Bu durumun, Chicago Sözleşmesi’nin Ek-13 maddesi kapsamında yürütülen kaza araştırma süreçlerinde daha güçlü uyum ve raporlama ihtiyacına işaret ettiği değerlendiriliyor.
Küresel Havacılık Emniyetinde Hafif İyileşme
Rapora göre 2025 yılında dünya genelinde havacılık emniyet performansı sınırlı da olsa iyileşme gösterdi. Küresel kaza oranı her bir milyon uçuş için 1,32 seviyesine gerileyerek 2024’teki 1,42 oranının altına düştü.
2025 yılında havacılık sektörü toplam 38,7 milyon uçuş gerçekleştirirken, 51 kaza kaydedildi. Bir önceki yıl ise 37,9 milyon uçuşta 54 kaza meydana gelmişti.
Buna karşın ölümcül kazalarda hafif bir artış yaşandı. 2025 yılında 8 ölümcül kaza meydana gelirken, uçuşlarda hayatını kaybeden kişi sayısı 394 olarak kaydedildi. 2024 yılında ise 7 ölümcül kazada 244 kişi hayatını kaybetmişti.
En Yaygın Kaza Türleri
IATA raporuna göre dünya genelinde en sık görülen kaza türleri şu şekilde sıralandı:
| Kaza Türü | Açıklama |
|---|---|
| Tail strike | Uçağın kalkış veya iniş sırasında kuyruğunun piste temas etmesi |
| Landing gear olayları | İniş takımıyla ilgili arızalar veya hasarlar |
| Runway excursion | Uçağın pist dışına çıkması |
| Ground damage | Yer operasyonları sırasında oluşan hasarlar |
Bu tür olayların büyük çoğunluğunun kalkış, iniş veya yer operasyonları sırasında meydana geldiği belirtiliyor.
Bölgesel Emniyet Performansı
2025 yılında bölgelere göre kaza oranlarında farklı eğilimler görüldü.
| Bölge | Kaza Sayısı | Kaza Oranı (milyon uçuşta) |
|---|---|---|
| Afrika | 7 | 7,86 |
| Avrupa | 11 | 1,30 |
| Kuzey Amerika | 16 | 1,68 |
| Asya-Pasifik | 6 | 0,91 |
| Latin Amerika & Karayipler | 5 | 1,77 |
| Orta Doğu & Kuzey Afrika | 1 | 0,53 |
| Kuzey Asya | 1 | 0,16 |
Veriler, bazı bölgelerde emniyet performansının iyileştiğini gösterirken Afrika’da hâlâ önemli güvenlik ve altyapı zorluklarının devam ettiğini ortaya koyuyor.
IATA yetkilileri ise tüm bu verilere rağmen havacılığın uzun mesafeli ulaşım için hâlâ dünyanın en güvenli ulaşım şekli olmaya devam ettiğini vurguluyor.
