İspanya’da Havalimanı Ücretleri Krizi: IATA ile AENA Karşı Karşıya
İspanya’da havalimanı kullanım ücretleri konusunda hava yolu şirketleri ile ülkenin en büyük havalimanı işletmecisi AENA arasında sert bir tartışma başladı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ve İspanyol Hava Yolları Birliği, AENA’nın önümüzdeki beş yıl için öngördüğü yıllık yüzde 3,8 oranındaki ücret artışına karşı çıkarak, bunun yerine yaklaşık yüzde 5 oranında bir indirim talep etti.
Havayollarından “Aşırı Getiri” İddiası
Havayolu temsilcileri, mevcut fiyat düzenleme sistemi kapsamında AENA’nın yaklaşık 1,3 milyar avro tutarında “fazla kazanç” elde ettiğini savunuyor. IATA Avrupa Bölge Başkan Yardımcısı Rafael Schvartzman, işletmecinin trafik ve gelir projeksiyonlarında gerçekçi olmayan varsayımlar kullandığını öne sürerek, planlanan artışı “makul olmayan bir adım” olarak nitelendirdi.
Havayolu tarafı, artan maliyetlerin yolcu bilet fiyatlarına yansıyacağını ve bunun İspanya’nın rekabet gücünü zayıflatabileceğini ileri sürüyor.
ACI Europe’den Sert Yanıt
Avrupa Havalimanları Konseyi (ACI Europe) ise AENA’ya destek vererek, havayollarının iddialarını reddetti. Kurum, son on yılda AENA havalimanlarında havayollarının ödediği ücretlerin reel bazda yüzde 36 oranında gerilediğini, buna karşılık İspanya’da uçak bilet fiyatlarının 2019’dan bu yana yaklaşık yüzde 40 arttığını hatırlattı.
ACI Europe, AENA’nın 13 milyar avroluk yatırım planının, altyapı modernizasyonu ve kapasite artışı için zorunlu olduğunu belirtti. Kurum yetkilileri, enflasyonist baskılar ve sermaye maliyetleri dikkate alındığında ücret düzenlemesinin kaçınılmaz olduğunu savundu.
Trafik Tahminlerinde Farklı Beklentiler
Tartışmanın bir diğer boyutu ise trafik artış beklentileri. AENA, önümüzdeki beş yıl için yıllık ortalama yüzde 1,3 büyüme öngörürken, IATA bu oranı yüzde 3,6 olarak tahmin ediyor. Havalimanı tarafı, bazı büyük meydanlarda kapasite kısıtları, tedarik zinciri sorunları ve uçak bakım gecikmeleri gibi faktörlerin büyümeyi sınırlayabileceğini belirtiyor.
Altyapı mı, Kârlılık mı?
Havalimanı temsilcileri, Avrupa havayollarının 2026’da küresel ölçekte en güçlü finansal performansı göstermesinin beklendiğini hatırlatarak, havalimanlarının da kendi başına sürdürülebilir işletmeler olduğunu vurguladı. ACI Europe, tartışmanın yolcu çıkarından çok havayollarının kâr marjlarını koruma hedefiyle bağlantılı olduğunu öne sürdü.
Önümüzdeki dönemde İspanyol düzenleyici otoritelerin vereceği karar, yalnızca AENA ve havayolları için değil, Avrupa’daki havalimanı ücret politikaları açısından da emsal niteliği taşıyabilir.
