Venezuelalı Göçmenlerden ABD’li Havacılık Şirketlerine Dava: CECOT Uçuşları Yargıya Taşındı
El Salvador’daki CECOT Hapishanesi’ne yapılan sınır dışı uçuşlarını gerçekleştiren iki havacılık şirketi, insan hakları ihlali iddialarıyla toplu davayla karşı karşıya
ABD’den El Salvador’daki Terörizmle Mücadele Tutukevi (CECOT)‘na gönderilen Venezuelalı göçmenlerden üçü, sınır dışı uçuşlarını gerçekleştiren CSI Aviation ve Global Crossing Airlines (GlobalX) hakkında Washington D.C. Federal Mahkemesi’nde toplu dava açtı. Davacılar, havacılık şirketlerinin yasa dışı sınır dışı operasyonlarına bilerek katıldığını, özgürlüklerinin hukuka aykırı şekilde kısıtlandığını ve ciddi insan hakları ihlallerine maruz kaldıklarını öne sürüyor.
Davaya göre söz konusu uçuşlar, Mart 2025’te ABD yönetiminin aldığı sınır dışı kararları kapsamında gerçekleştirildi. Davacılar, uçakların havalandıktan sonra bir federal yargıcın geri dönmeleri yönünde karar vermesine rağmen El Salvador’a uçuşlarını sürdürdüğünü ve bu süreçte özel havacılık şirketlerinin operasyonun uygulanmasında aktif rol oynadığını iddia ediyor.
Havacılık Şirketlerine Birden Fazla Suçlama
Mahkemeye sunulan dava dosyasında CSI Aviation ve GlobalX hakkında; hukuka aykırı alıkoyma, ihmal, manevi zarar, medeni hak ihlalleri ve yasa dışı sınır dışı sürecine iştirak gibi çeşitli suçlamalar yer alıyor.
Davacılar, şirketlerin ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) ile yürüttükleri sözleşmeler kapsamında önemli gelir elde ettiklerini ve ticari kazanç uğruna hukuki riskleri göz ardı ettiklerini savunuyor.
CECOT’taki Koşullar Davanın Merkezinde
Dava dilekçesinde, El Salvador’daki CECOT yüksek güvenlikli cezaevinde tutuldukları süre boyunca fiziksel ve psikolojik kötü muameleye maruz kalındığı iddia ediliyor. Davacılar, aylar süren tutukluluğun ardından ülkelerine dönmelerine rağmen yaşadıkları travmanın devam ettiğini belirtiyor.
İnsan hakları kuruluşlarının daha önce yayımladığı raporlarda da CECOT’taki gözaltı koşullarına ilişkin benzer iddialar gündeme gelmişti. Ancak bu iddialar yargı sürecinde değerlendirilmeye devam ediyor ve henüz mahkeme tarafından kesin hükme bağlanmış değil.
Özel Havacılık Şirketlerinin Sorumluluğu Tartışılıyor
Uzmanlara göre dava, yalnızca göç politikalarını değil, devlet adına operasyon yürüten özel havacılık şirketlerinin hukuki sorumluluğunu da gündeme taşıyor.
Mahkemenin davayı toplu dava (class action) olarak kabul etmesi hâlinde, aynı uçuşlarla El Salvador’a gönderilen 230’dan fazla Venezuelalının da sürece katılmasının önü açılabilir. Kararın, gelecekte kamu kurumları adına faaliyet gösteren özel hava taşımacılığı şirketlerinin sorumluluklarına ilişkin emsal niteliği taşıyabileceği değerlendiriliyor.
