Amerikan uzaycılığının koskoca dönemi son buluyor,bunun yerini tam belirsizlik alıyor. Bundan böyle Amerikan astronotları Uluslararası uzay istasyonuna yalnız “Soyuz” Rus uzay gemileri vasıtası ile ulaştırılacaklar.
“Atlantis” uzay mekiği 12 günlük uçuşu sırasında Uluslararası uzay istasyonuna 4 ton gıda maddeleri, harcanan malzemeler ve donatım ulaştıracak ve dünyaya tonlarca çöp ve kullanılamaz hale gelen soğutma aygıtını geri getirecek.”Atlantis”uzay mekiğinin hasara uğraması durumunda Uluslararası uzay istasyonundan kozmonotların “Soyuz” uzay gemileri vasıtası ile dünyaya ulaştırılabilmeleri için uzay istasyonunun mürettebatı 6-7 kişiden 4 kişiye kadar azaltıldı.”Speys şattl” programının resmen uygulanmasına ABD’nin Ay programının durdurulmasından sonra 5 Ocak 1972-de başlandı.
O zamanki ABD devlet başkanı Riçard Nikson ulusa sesleniş mesajında yeni tip uzay gemilerinin uzay uçuşları sıkca ve ucuza gerçekleştirmek olanağını vereceğini belirtti. 4 yıl sonra yapılan ilk uzay mekiği “Enterprayz” vasıtası ile atmosferde süzülerek birkaç iniş gerçekleştirildi ama uzaya uçuş yapılmadı. Yuriy Gagarin’in uzay uçuşunun 20. yıldönümü kutlandığı 12 Nisan 1981-de “Kolombiya” uzay mekiği tarafından uçuş gerçekleştirildi. Genellikle ABD’de 5 uzay mekiği yapıldı. Bunlardan ikisi 14 astronot ile birlikte kazaya uğradı.
Böylelikle uzay uçuşları sıkça ve ucuza yapmak mümkün olmadı. Uzay mekiklerinin yapımına ve kullanımına 40 yılda 196 milyar dolar harcandı. Bu,ABD tarafından insanın Aya ulaştırılmasına, atom bombasının yapımına ve Panama kanalının açılmasına yapılan toplam harcamalardan daha çoktur. Uzaycılıkta uzmanlaşan Rusyalı eksper İgor Lisov “Speys şattl” programından her hangi bir şeyle kıyaslandırılabilecek ekonomik yararın elde edilmediği fikrini belirterek şunları söyledi:
Başlangıçta ticari bakımdan yararlı olacak sistem olarak bu programa büyük umutlar bağlanıyordu.Fakat bu umutlar boşa çıkı. “Speys şattl” geniş olanakları olduğunu oldukça başarılı şekilde gösterdi. Söz konusu yörüngede yapma uydularda gerçekleştirilen tamir işleri, yapma uyduları uzaya atma ve dünyaya geri ulaştırma işleri, ve büyük uzay yapılarının meydana getirilmesidir. Bu program Rusya’yı “Buran” sisteminin yapımını başlatmaya teşvik etmekle belirli politik-ekonomik görevi yerine getirdi.
Uzay mekiklerinin yılda 50 uçuş yapması planlanıyordu. Şimdi böyle bir şey tasavvur etmek zordur. Her hafta uzay uçuşu yapılması düşüncesinden çabuk olarak vaz geçildi. Amerikalılar uzay uçuşlarına hazırlık çalışmalarının boyutunu ve tüm ilgili kompleksin çok bileşik oluşunu önemsemediler. Yılda 24 uzay uçuşunun gerçekleştirilmesi gibi amaca da ulaşılamadı. Yılda en çok 9 uçuş yapılıyordu.
Bugün ABD Havacılık ve Uzay dairesinin uzay mekiği yerine kullanabileceği başka bir uzay aracı yoktur. Yalnız çok uzak ve oldukça belirsiz planlar kaldı. 2020 yılında bir asteroide ve sonra Mars’a uçuşlar yapılması planlanıyor.Fakat bu amaçla ne gibi uzay gemileri kullanılacak,anlaşılmıyor. Uzay mekikleri programının kapatılması sonucu 27 bin kişi işsiz kaldı.
Amerikan astronotları “Atlantis” uzay mekiğinin son uçuşu ile ilgili karantina öncesinde düzenlenen basın toplantısına siyah elbiseler giyerek geldiler. Gazeteciler, Siz artık yaslı mısınız? diye sorunca astronotlar, sadece diğer elbiselerimiz bulunmadı,diye cevap verdiler,
Uzay mekikleri çağı son buluyor. Bundan böyle ABD tarafından uzay uçuşları yapılmıyacak. ABD havacılık ve uzay Dairesi,Uluslararası uzay istasyonuna yeni ekipleri ulaştırmakla uğraşacak “Soyuz” Rus uzay gemisinde bir yer için 50 milyon dolardan fazla ödemek zorunda kalacak. Öte yandan 50 milyon dolar, bir astronotun uzay mekiği vasıtası ile uzay istasyonuna ulaştırma maliyetinden daha küçük tutar paradır.
