AirNewsTimes Anasayfa Ödüller Künye İletişim Bilgileri

Pilotları Vurmayın..!

Yaşar Öztürk

ozturkylaw@ttmail.com

Pilot lisansımı yeni aldığım günlerde, pilot hocalarımızın sohbetlerinde söylediklerini birer yaşanmış hayat dersi olarak dikkatle dinler ve  belleğimin mutena yerlerine not ederdim. Türkkuşu kökenli Celal Delikoç hocamız  bir uçuş sonrası hangar sohbetinde anlatmıştı. Türkkuşunda paraşütçüleri eğitim atlayışı için uçağa alıp atlayış irtifasına tırmanırken, motorda başlayan yangın nedeniyle daha 800 feet'e ulaşmadan paraşütçüleri zorunlu atlayışa yönlendirip, sonra da uçağı kurtarabilmek için çabalayıp, Etimesgut'da Zırhlı Birlikler Gösteri Tatbikat Alayının sınırları içinde kalan tepelerin ardına düşmekte olan uçaktan 60-70 metre irtifadan paraşütle atlayıp, bacak kırığı ile kurtulmuştu. Delikoç hoca bu yaşam tecrübesinin sonunu da 'Hava aracı kazasında pilot ölmüşse, kazanın nedeni pilotajdır. Pilot kurtulmuşsa o zaman diğer nedenleri araştırmaya başlarlar.' dersiyle noktalamıştı.

Yakın geçmişte yaşanan hava aracı kazalarına ve sonrasında olanlara bakınca, Delikoç hocaya hak vermemek elde değil. Isparta'da düşen Atlasjet uçağının kaza sonrası, TALPA'da basın mensuplarının o zaman ki TALPA yöneticileri kaptan pilotlara yönelttikleri soruların büyük kısmı ısrarla, pilotların hatası var mı sonucuna ulaşma amacına göre kurgulanmıştı. TALPA başkanı ısrarla, bu konuda bir şeyler söylemek için vaktin erken olduğunu, araştırmanın sonuçlanması gerektiğini söylemesine rağmen, gazeteci arkadaşlar yine ısrarla, pilot hatası konusunda sorularını yineliyorlardı. Ne edip edecek, sorumluluk pilotlara yüklenecekti.

Son günlerde havayolu şirketlerinin en değerli insan sermayesini oluşturan, tecrübeli kaptan pilot kıyımı dikkatlerden kaçmıyor. Uçuşla veya uçakla ilgili en ufak bir sorunda, en kolay bulunan sorumlu ve en hızlı biçimde infaz edilen kişi kaptan pilot oluyor. Sivil Havacılık Kanunumuzda, ICAO Annex6'da uçağın, yolcuların, bagajın ve yükün emniyetinden ve uçuşun emniyetle gerçekleştirilmesinden kaptan pilot sorumlu tutulmaktadır. Ancak bu sorumluluğun tespitinde ve uygulanacak yaptırımlarda adil ve gerçekçi davranılması önemlidir.

Ülkemizde fazla değil son birkaç yıl içinde yaşananlara bakılınca, adaletsiz ve insafsız biçimde kaptan pilot kıyımı yapıldığı görülmektedir. Örneğin;Kaptan Bahadır Altan olayı: Tamamlanan bir uçuş görevinin akabinde, yeni görev için yolcular uçağa alınmadan mürettebatla birlikte uçakta yemeklerini yerken, kendisi yolcuların uçağa alınması konusunda herhangi bir talimat vermediği halde hazır olmayan uçağa getirilen VIP yolcularını uçakta görür. Yolculara uçağın henüz hazır olmadığını, harici takat ünitesi kullanılmadığından havalandırmanın çalışmadığını ve yolcuların uçakta beklerken rahatsız olacaklarını söyleyerek, yolcuları bir süre araçta bekletir. Uçak hazır olduğunda yolcular uçağa alınır. Kaptan kurallara kesin olarak uygun davranmış, taşıyıcı şirketi yolcuların olası memnuniyetsizliğinden korumuştur. Sonuç kaptan pilotun iş akdi feshedilmiştir.

Gaziantep havaalanına aniden değişen kuvvetli arka rüzgardan ve pist yüzeyindeki su birikintisinden bilgilendirilmeyen ve pist  dışına çıkan Boeing 737 olayı:

29 04 2004 günü İstanbul-Gaziantep uçuşunu yapan Boeing 737-800 uçağının, Gaziantep'e yaklaşırken yaklaşma kontrolden hava ve pist durumu bilgilerini alan kaptan yaklaşmaya devam eder, hava yağmurludur, ancak ilk yaklaşmadan önce yağmur durmuştur, kaptan Gaziantep pistinin eğimli durumunu da göz önüne alarak iniş planlamasını yapar ve inişe gelir. Ancak ilk yaklaşma sırasında arka rüzgar artar, pist yüzeyinde oluşmuş olan su birikintileri ve artan arka rüzgar kaptana bildirilmez. 40 yıllık uçuş deneyimine sahip kaptan pilot, tekerleri piste koyar ancak su birikintilerinin sebep olduğu su yastığı ve kuvvetli arka rüzgarı nedeniyle uçak pistte duramaz ve pist sonundan uçak pist dışına çıkar. İniş takımlarında hasar oluşur, yolcularda herhangi bir yaralanma veya başkaca hasar yoktur. Kaptan pilot, kendisine rapor edilmeyen kuvvetli arka rüzgarın varlığını, iki yıl sonra yazılmış olan Sivil Hava Aracı Kazası Nihai Raporunu Ankara İdare Mahkemesinde açtığı dava sırasında öğrenir. Su birikintisini de kaza sonrası uçaktan indikten sonra görür. Sonuç; 40 yıllık kaptan pilotun iş akdi feshedilir. Oğuzeli Sulh Ceza Mahkemesinde, toplumda tehlike yaratmak kabahatinden para cezasına mahkum edilir. Rüzgar kuvvetindeki artışı, pist yüzeyindeki su birikintisini rapor etmeyenler hakkında hiçbir işlem yapılmaz. Kaptan pilot, şu anda başka bir özel sektör havayolunda başarıyla uçuşlarını sürdürmektedir.

Alkollü pilot olayı: Ankara-Tahran uçuşunu yapacak bir TC tescilli uçağın kaptanı kokpite girerken, kabin amiri kaptan pilotun alkollü olduğunu anlar(??) veya hisseder ve istasyon müdürüne durumu telefonla rapor eder. Bir kaynağa göre, pilot uçuştan alınır ve başka bir pilot gelir ve uçuşu gerçekleştirir. Bir başka kaynağa göre, aynı pilotla uçuş gerçekleştirilir. Kaptan pilot ve uçak Tahran'dan Türkiye'ye döndükten sonra, kaptan pilot önce açığa alınır, sonra da işine son verilir. Alkollü olduğu iddia edilen kaptan pilota kan testi uygulanmış olduğuna dair herhangi bir açıklama ilgili havayolu tarafından yapılmamıştır.

Yukarıda örnek olarak verdiğimiz olayların benzerleri bir hayli fazladır. Sadece birkaç örnekle, soruna bakmak istedik. Hava kazalarının nedenleri, uzmanlar tarafından genel olarak; işletmeye bağlı nedenler, tasarımla ilgili nedenler, üretimle ilgili nedenler, hava trafik kontrolünden kaynaklanan nedenler, teknik arızalar, hava alanlarından kaynaklanan nedenler, meteorolojik nedenler ve insan hataları olarak sınıflandırılmakta ve insan hataları bölümünde de pilot hataları ile bakım, kontrolör ve diğer nedenler sıralanır ve bunların başında hemen hemen her yayında pilot hataları birinci sırada irdelenir.

Ancak pilot hatasına yol açan şartlar her nedense bilerek veya bilmeyerek göz ardı edilir ve pilot suçlu ilan edilir. Adeta pilotlar vurulmaktadır. Kurban edilmektedir. Son Nijerya olayı nedeniyle, Bahadır Altan kaptan televizyondaki bir programa telefonla katılarak ve daha sonra da 'Suç yok ama suçlu buluruz' başlıklı yazısında olayın bir kaptan pilot olarak detaylı bir incelemesini yapmıştır. Bahadır kaptanın da belirttiği gibi, uçağın seyrüsefer aletlerinde meydana gelen teknik arızanın faturası her nedense, uçağı başarıyla ve emniyetle Lome havaalanına indiren ve önce taltif edilen, daha sonra ise uçağın hiçbir arızası olmadığı sapa sağlam uçuşa devam ettiği belirtilerek, cezalandırılan pilotlara çıkarılmıştır. Kaptan pilotun kaptanlığı alınmış ve first officer olarak görevlendirilmiştir. Yine Bahadır kaptanın belirttiği üzere, daha sonra aynı uçak İstanbul- Kopenhag uçuşunu yaparken aynı hatayı yapmıştır. Pilotlarını vuran, havayolu işletmesi bu infazı yapmadan önce bazı hususları dikkate almalı ve ondan sonra pilotuna yönelmelidir.
1. Havayolu işletmesi (işveren) önce kendisine karşı dürüst davranmalıdır. Kendisi gerçekten, pilotunun hatalı olduğuna inanıyor mu? Kendisine karşı dürüst olmayan havayolu işletmecisi, gerçekte pilotunu değil kendisini cezalandırmaktadır.
2. Havayolu işletmecisi, pilotuna karşı dürüst ve adaletli olmalıdır. Dürüst davranılmayan ve adaletsizliğe maruz kalan pilot, uzmanlarının deyimiyle 'ruhsal  travma'ya maruz kalmıştır. Üstüne üstlük cezalandırılarak, korkutulmuştur.

3. Milyonlarca dolar değerindeki uçağın, yolcuların canının, malvarlığının ve olası bir kazanın sonucundaki milyonlarca dolar tutarındaki işletici sorumluluğunun, işletmenin itibarının ve güvenilirliğinin teslim edildiği pilotun maruz kaldığı cezalandırma nedeniyle, 'sağlıklı karar verme yeteneği' hasar görmüştür. Yine Bahadır kaptanın ve diğer bir çok kaptanımızın, özellikle TALPA  başkanı Kapt.Ali Ziya Yılmaz'ın söylediği gibi; pilotlar adeta gaz açarken acaba fazla mı açıyorum diye korkar hale gelmiştir. Pilotlar pass geçme, kalkıştan vazgeçme, uçuşu reddetme kararlarını veremez hale gelmiştir. Zira işin sonunda 'vurulabilirler.'  FAA kurallarında açıkça yer aldığı üzere; pilot uçuşa emniyetli olmama 'unsafe to fly'durumuna gelmiştir. Bu durumdaki pilota uçuş yaptıramazsınız.

4. Sürekli olarak pilotlarını cezalandıran ve ceza korkusu altında uçan pilotların, sağlıklı karar verememeleri nedeniyle, felaketlere yol açarsınız. Van ve Kayseri'de ısrarla inmeye çalışırken düşen, Gaziantep'te ve Samsun'da pistten çıkan uçakların değerli kaptanlarını bu ısrara sevkeden işverenin baskısı ve pass geçme halinde veya başka havaalanına yönlenme halinde maruz kalacakları ceza korkusudur.

5. Pilotunu sürekli ceza tehdidi altında tutan havayolunun pilotunun, uçuşa emniyetli olmadığının bilincinde olan, havayolu yolcusu da herhalde uçuşlarında bu işletmeyi tercih etmeyecektir.

6. Pilotun karar verme yeteneğinin azalması ve korku altında doğru karar vermesinin zorluğu sonucunda meydana gelecek kazalarda, kaza ile havayolu işleticisi/işverenin bu eylemi arasında illiyet rabıtası açıkça mevcuttur. Bu da kaza sonrasında, havayolu işletmecilerinin karar vermeye yetkili yöneticilerinin cezai sorumluluğunu gerektirecektir.
Zira havayolu işleticilerinin bu davranışları, Varşova Konvansiyonunun 25.maddesinde yer alan ve taşıyıcının sınırlı sorumluluğunu kaldıran hallerden sayılan wilful misconduct (isteyerek yanlış hareket, zararın doğacağını bilerek hareket)'dan başka bir şey değildir. Dolayısıyla hava aracı kazaları sonrası tazminat davalarına maruz kalındığında herhalde davacı avukatları, havayolunun Varşova Konvansiyonu  25. ve Türk Sivil Havacılık Kanununun 126. maddeleri hükümlerine göre sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağını değerlendireceklerdir.

Aynı şekilde sigorta şirketleri ile reassurer'leri de, sigorta primlerini hesaplarken bu unsuru göz ardı etmeyeceklerdir.
7. Yeni bir uçuş noktasına uçmak istediğinizde, o ülkenin Sivil Havacılık Otoritesi ve Ulaştırma Bakanlığı yetkilileri istediğiniz izni vermeden önce, bu hususu da önemle değerlendirecektir.

8. Bazı ülkeler, kendi ülkelerine yapmakta olduğunuz uçuşlar nedeniyle izinlerinizi yeniden gözden geçirebilirler ve hatta bazı ülkelerin kara listesine dahi girebilirsiniz.

Pilotları vurmayın, onlara her zaman sağlıklı ve emniyetli durumda ihtiyacımız var. Kolay ve ucuza yetişmiyorlar. Entellektüel kapitali çok kolay harcamayalım lütfen.
ETİKETLER:
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karaktersiz ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır.
Kullanıcı Adınızla Yorum Yapmak İçin Giriş Yapın.
Yorumunuzu Gönderin
Tüm Yorumları Okumak İçin tıklayın
THY'nin kabin memurları bu kez iyiliğe uçtu
THY'nin kabin memurları bu kez iyiliğe uçtu
Türk Hava Yolları (THY) bünyesinde görevli kabin memurları, kendi aralarınd
Emirates, 'En İyi Eğlence Ödülü'nü kazandı
Emirates, 'En İyi Eğlence Ödülü'nü kazandı
İnsanları ve mekânları birbirine bağlayan Emirates Havayolu, ABD Los Angele
TUSAŞ milli projelerini Teknofest'te buluşturacak
TUSAŞ milli projelerini Teknofest'te buluşturacak
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, 17-22 Eylül 2019 tarihlerinde İstanbul Atat
KLM'den100. Yıl Koleksiyonu
KLM'den100. Yıl Koleksiyonu
Kuruluş tarihinden günümüze kadar aynı isimle faaliyet gösteren Dünya'nın e
Corendon Airlines'tan Almanya Sürprizi
Corendon Airlines'tan Almanya Sürprizi
Almanya'da faaliyet gösteren Türk ve Alman seyahat acenteleri ile Friedrich
Turkish Cargo, Pharma sertifikasını yeniledi
Turkish Cargo, Pharma sertifikasını yeniledi
Turkish Cargo, sağlık ürünlerinin hava yolu ile taşınmasındaki tüm süreçler
Pegasus'un ilk A321 Neo'su filoya katıldı
Pegasus'un ilk A321 Neo'su filoya katıldı
Pegasus Hava Yolları'nın 100 uçaklık Airbus siparişinin 239 koltuğa sahip i
TUSAŞ Beyin Göçü Projesi için Start Verildi
TUSAŞ Beyin Göçü Projesi için Start Verildi
TUSAŞ'ın stajyer mühendis programı ile hedef tersine beyin göçüTÜRK Havacıl
THY'nin Yeni Mobil Uygulaması
THY'nin Yeni Mobil Uygulaması
Türk Hava Yolları (THY), eğlence platformu 'Planet' için geliştirdiği yeni
THY Beş Yıldızlı Küresel Havayolu Seçildi
THY Beş Yıldızlı Küresel Havayolu Seçildi
THY, dünyanın en güvenilir ve saygın havacılık organizasyonlarından biri ol
Hürkuş'un Hikayesi kitaplaştırıldı
Hürkuş'un Hikayesi kitaplaştırıldı
Dünya havacılık sektörünün en büyük oyuncularından biri olarak kabul gören
Pegasus'un Yarınlara Uçuyoruz Projesi 2. Yılında
Pegasus'un Yarınlara Uçuyoruz Projesi 2. Yılında
Pegasus Hava Yolları'nın Sivil Toplum için Destek Vakfı (STDV) koordinasyon
Aksungur Yıl Sonu TSK Envanterine Gircek
Aksungur Yıl Sonu TSK Envanterine Gircek
Türk Uzay ve Havacılık Sanayii'nin çift motorlu yüksek faydalı yük kapasite
Samsunlu İstanbul Havalimanı'nı BBC'ye Anlattı
Samsunlu İstanbul Havalimanı'nı BBC'ye Anlattı
BBC'nin Talking Business programına konuk olan İGA Havalimanı İşletmesi İcr
SunExpress opera ve Bale festivali'ne sponsor
SunExpress opera ve Bale festivali'ne sponsor
Antalya'yı hem iç hem dış hatlarda direkt tarifeli seferlerle en fazla nokt
  • Kara Kutu

  • Çok Okunan

  • Yorumlanan

       Selman TENGÜZ
   9 Temmuz 2018 Pazartesi
Diğer Alıntı Yazılar İçin Tıklayın
AirNews'i Delicious'ta PaylaşınAirNews'i Stumbleupon'da Paylaşın!AirNews'i Twitter'da Takip Edin!AirNews Facebook Sayfasını Ziyaret EdinAirNews RSS
Türkiye | Dünya | Havacılık | Havayolları | Havaalanları | Gündem | Uzay | Teknoloji | Turizm | Foto | Video

Bu Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.

Copyright © 2008 - 2014 airnewstimes.com

Tasarım / Yazılım: Air News Times