AirNewsTimes Anasayfa Ödüller Künye İletişim Bilgileri

Hava Taşıyıcısının 'Multi Modal' Sorumluluğu

Yaşar Öztürk

ozturkylaw@ttmail.com

FEDERAL ALMANYA MAHKEMESİ UYGULAMASI
(1999 MONTREAL KONVANSİYONU md.18/4)


Taşımanın gerçekleştirileceği noktalar arasındaki özelliklere göre, bir eşyanın farklı türlerde (kara, deniz, hava, demiryolu gibi) ve taşıtlarla taşınması sık rastlanan bir taşıma yöntemidir. Denizaşırı satışta, deniz yoluyla gönderilen bir eşya varma limanında gemiden boşaltıldıktan sonra alıcının bulunduğu yere tesliminde, limandan havaalanına karayoluyla ve havaalanından alıcının bulunduğu yere havayoluyla, havaalanından sonra da tekrar karayoluyla taşınması söz konusu olabilir. Bunun gibi havayoluyla taşınan eşya veya yolcunun, varma yeri havaalanında hava aracından indikten veya alındıktan sonra karayoluyla son teslim mahalline götürülmesi, ardiyeye veya yolcu salonuna götürülmesi kara yoluyla olacağı için, birden çok türde ve taşıtla taşımadan bahsedilir ve bu tür taşımalara 'multi modal' taşıma denilmektedir.

Multimodal taşımanın, uygulamada en çok gündeme gelen yönü, taşımanın hangi hukuki düzenlemenin kapsamında olduğudur. Havaaracından indikten sonra, yolcu salonuna otobüsle taşınan yolcu veya ardiyeye konulmak üzere kamyonla taşınan eşyaya taşıma sırasında bir zarar gelmesi durumunda, tarafların hukuki durumu, karşılıklı talep ve savunmaları hangi hukuki düzenlemelere göre belirlenecektir. Taşımanın tamamı hava taşıması sayılıp, Sivil Havacılık Kanununa ve/veya uluslar arası hava taşıması kurallarını düzenleyen konvansiyonlara mı tabi olacaktır? Zira hava taşıyıcısı ile kara taşıyıcısının yaptığı taşımalar ve taşıyıcılar ayrı hukuki düzenlemeler kapsamında kalmaktadır.

Bu yazımızda multi modal taşımada hava taşıyıcısının sorumluluğu konusuna değinmemize, Almanya Federal Mahkemesinin 24 Şubat 2011 tarihli hava taşıyıcının sorumluluk süresini açıklığa kavuşturan hakkındaki kararı vesile olmuştur. Mahkeme bu kararında, havayoluyla yapılan bir taşımanın bir bölümü olarak, Montreal Konvansiyonunun 18/4.maddesi tahtında yükleme, aktarma veya teslimat için yapılan karayolu taşımasının hukuki tanımını yapmıştır. Ülkemizden ve ülkemize, benzer şekilde yapılan kara/hava/kara multimodal taşıması çok büyük bir yer tutmakta olduğundan, konunun bu sahada çalışan firmalarımızın ilgisini çekeceğini ve bu kararın taşıyıcılarımıza ve freight forwarder'larımıza yararlı olacağını düşündüm.


Olaylar

2009 yılının Şubat ayında, Almanya'da faaliyette bulunan yükleten, yine Almanya'daki bir freight forwarder(yük komisyoncusu)'na 24 paketten oluşan bir gönderisini ABD'nin Miami şehrine taşınması talimatını verir. Yük komisyoncusu gönderiyi, yükletenin deposundan, Köln havaalanında bulunan kendi merkezine karayoluyla taşır. Gönderi buradan havayoluyla Miami havaalanına ve havaalanından da karayoluyla  hava taşıyıcısının, havaalanının 800 metre dışında bulunan antreposuna taşınır. Paketler hava taşıyıcısının antreposundan da nihai alıcının Miami'deki ikametgahına taşınır. Ancak paketlerden bir tanesi antrepoya getirilmiş olmasına rağmen, nihai teslim noktasına ulaşmamıştır. Hava taşıyıcısının antreposunda varış ve destinasyon scan'inde ulaşmayan paket vardır, ancak teslimat scanında  görünmemektedir. Bu tek paketin Miami'deki antrepoda mı, yoksa nihai varış noktasına sevk edilirken mi yanlışlıkla başka bir yere mi koyulduğu anlaşılamamıştır.

Davacı, yükletenin sigortacısıdır ve parsiyel taşıyıcısından kaybolan eşya için tazminat istemiş olup, hava taşıyıcısının Ticaret Kanununa göre, eşyaların havaalanı dışında transit olarak bulunduğu zaman içerisinde kaybolmuş olması nedeniyle sorumlu olduğunu ileri sürerek tazminat talep etmiştir. Davalı hava taşıyıcısı sorumluluğun Montreal Konvansiyonu hükümlerine tabi olacağını savunmuştur.

Mahkeme kararları

Dava Düsseldorf  Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış ve bu mahkeme davayı kabul ederek, Alman Ticaret Kanununa göre, davalının 17.234 Euro tazminatı faiziyle birlikte davacıya ödemesine karar vermiştir. Mahkemece hava yük senedinde (air waybill), karayolu taşımasının, havayolu taşıma sizleşmesinin bir parçası olarak belirtilmediği için Montreal Konvansiyonunun uygulanmayacağına hükmedilmiştir.

İstinaf üzerine dava, Duesseldorf Yüksek Bölge Mahkemesine gitmiş ve bu mahkeme de Montreal Konvansiyonunun uygulanması gerektiğini benimseyerek davacıya sadece kaybedilmiş olan navlun tutarı olan 8258 Euro ve faizinin ödenmesine karar vermiştir.

Davacı bu kararı da temyiz etmiş ve temyiz üzerine Federal Adalet Mahkemesi, davacının temyizini ret ederek, Dusseldorf Yüksek Bölge Mahkemesi kararını onamıştır. Federal Mahkeme,  hava taşımasını takiben hava taşıyıcısının antreposuna yapılan karayolu taşımasına Montreal Konvansiyonunun uygulanacağına hükmetmiştir.

Hava taşıyıcısı Montreal Konvansiyonunun 18/1. maddesine göre, 18/3.maddesi kapsamında, kaybolma olayı gönderinin hava taşıyıcısının sorumluluğu altında bulunduğu  dönemde iken meydana gelmiş olması nedeniyle 18/1.madde hükmüne göre sorumludur. 'Hava taşıması'  yükün taşıyıcının hakimiyeti  altında bulunduğu dönemi kapsamaktadır(md.18/3). Eşyanın antrepoda mı yoksa  alıcıya teslim için taşınırken mi yanlış bir yere bırakılıp bırakılmadığının açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç yoktur. Her iki durumda da, Montreal Konvansiyonunun 18/1 ve 18/3. maddeleri anlamında, taşınan eşya hava taşıyıcınsın hakimiyeti altında iken, kayıp meydana gelmiştir. Eşyanın hava taşıyıcısının hakimiyeti altında  olduğu süre, genellikle  eşyanın hava taşıyıcısı tarafından taşınmak üzere kabulünden teslim anına kadar olan zamandır. Bu nedenle hava taşıyıcınsın antreposu hava alanı dışında dahi bulunsa, geçici olarak hava taşıyıcınsın antreposunda depolanan eşyanın kaybından veya hasara uğramasından hava taşıyıcısı sorumludur.

Bunun ötesinde, hava taşıyıcısı taşınmak üzere teslim almış olduğu eşyayı kendisine ait antrepoda değil de, bir başka ardiyecinin ardiye veya antreposunda ardiye sözleşmesi tahtında depoladığı zaman da,  eşya hava taşıyıcısının uhdesinde sayılır. Zira bu ardiye veya antrepo , eşyayı muhafaza etmek için hava taşıyıcısına bağlı sayılır. Sorumluluk süresi, hava aracından ardiye veya antrepoya karayoluyla taşınma süresini de kapsamaktadır. Antrepoya karayoluyla taşıma, taşıma sözleşmesinin aktarma amacıyla yapılmış olan bir kısmını oluşturur.

Federal Mahkeme, Montreal Konvansiyonunun 18/1.maddesi hükmüne göre sorumluluk süresinin, bu davada eşyanın alıcıya teslim için karayoluyla taşınmasını da içerdiğini kararında ifade etmiştir. Buradaki karayolu ile taşıma, 18/4.maddenin 2. cümlesi anlamında 'destekleyici verici hizmet' olarak görülebilir.  18/4.maddenin 2.cümlesinde '..Eğer bununla birlikte; yükleme, teslimat ya da aktarma amacıyla bir havayoluyla taşıma anlaşmasının yerine getirilmesinde bu tür bir taşıma yer alırsa, aksi ispata tabi olacak biçimde, herhangi bir hasarın havayoluyla taşıma sırasında meydana gelen bir olayın neticesi olduğu varsayılacaktır.'  denilmektedir. Montreal Konvansiyonunun 18/4.maddesinin 2. cümlesi sadece eşyanın kaybından zarar gören tarafın değil, hava taşıyıcısının da lehine uygulanabilir.

Sonuç olarak, Federal Adalet Mahkemesi bu kararı ile, taşınan eşyanın hava alanı dışına çıktıktan sonra, lakin hava taşıyıcısının kendisine ait veya kendisine bağlı bir antrepoya sevkedildiği zaman, eşyaya gelecek hasar veya eşyanın kaybı halinde hava taşıyıcısının sorumluluğuna hangi sorumluluk sisteminin uygulanacağı konusuna, Federal Almanya uygulamasında açıklık getirmektedir. Bu konuda hava taşıyıcısının sorumluluğunun ulusal mevzuat hükümlerine mi yoksa 1999 Montreal Konvansiyonu hükümlerine mi tabi olacağı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Federal Mahkeme sorunu, 1999 Montreal Konvansiyonunun uygulanacağı şeklinde halletmiştir.

Taşıyıcının, taşınmak üzere teslim aldığı eşyanın hakimiyeti altında bulunduğu tüm süre boyunca sorumlu olacağı kuralı diğer konvansiyonlarla da paralellik arz etmektedir. Örneğin, Eşyaların Karayoluyla Uluslararası Taşıması Hakkında  Sözleşme CMR  de aynı yönde sorumluluk düzenlemesi içermektedir. 
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karaktersiz ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır.
Kullanıcı Adınızla Yorum Yapmak İçin Giriş Yapın.
Yorumunuzu Gönderin
Tüm Yorumları Okumak İçin tıklayın
THY'nin kabin memurları bu kez iyiliğe uçtu
THY'nin kabin memurları bu kez iyiliğe uçtu
Türk Hava Yolları (THY) bünyesinde görevli kabin memurları, kendi aralarınd
Emirates, 'En İyi Eğlence Ödülü'nü kazandı
Emirates, 'En İyi Eğlence Ödülü'nü kazandı
İnsanları ve mekânları birbirine bağlayan Emirates Havayolu, ABD Los Angele
TUSAŞ milli projelerini Teknofest'te buluşturacak
TUSAŞ milli projelerini Teknofest'te buluşturacak
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, 17-22 Eylül 2019 tarihlerinde İstanbul Atat
KLM'den100. Yıl Koleksiyonu
KLM'den100. Yıl Koleksiyonu
Kuruluş tarihinden günümüze kadar aynı isimle faaliyet gösteren Dünya'nın e
Corendon Airlines'tan Almanya Sürprizi
Corendon Airlines'tan Almanya Sürprizi
Almanya'da faaliyet gösteren Türk ve Alman seyahat acenteleri ile Friedrich
Turkish Cargo, Pharma sertifikasını yeniledi
Turkish Cargo, Pharma sertifikasını yeniledi
Turkish Cargo, sağlık ürünlerinin hava yolu ile taşınmasındaki tüm süreçler
Pegasus'un ilk A321 Neo'su filoya katıldı
Pegasus'un ilk A321 Neo'su filoya katıldı
Pegasus Hava Yolları'nın 100 uçaklık Airbus siparişinin 239 koltuğa sahip i
TUSAŞ Beyin Göçü Projesi için Start Verildi
TUSAŞ Beyin Göçü Projesi için Start Verildi
TUSAŞ'ın stajyer mühendis programı ile hedef tersine beyin göçüTÜRK Havacıl
THY'nin Yeni Mobil Uygulaması
THY'nin Yeni Mobil Uygulaması
Türk Hava Yolları (THY), eğlence platformu 'Planet' için geliştirdiği yeni
THY Beş Yıldızlı Küresel Havayolu Seçildi
THY Beş Yıldızlı Küresel Havayolu Seçildi
THY, dünyanın en güvenilir ve saygın havacılık organizasyonlarından biri ol
Hürkuş'un Hikayesi kitaplaştırıldı
Hürkuş'un Hikayesi kitaplaştırıldı
Dünya havacılık sektörünün en büyük oyuncularından biri olarak kabul gören
Pegasus'un Yarınlara Uçuyoruz Projesi 2. Yılında
Pegasus'un Yarınlara Uçuyoruz Projesi 2. Yılında
Pegasus Hava Yolları'nın Sivil Toplum için Destek Vakfı (STDV) koordinasyon
Aksungur Yıl Sonu TSK Envanterine Gircek
Aksungur Yıl Sonu TSK Envanterine Gircek
Türk Uzay ve Havacılık Sanayii'nin çift motorlu yüksek faydalı yük kapasite
Samsunlu İstanbul Havalimanı'nı BBC'ye Anlattı
Samsunlu İstanbul Havalimanı'nı BBC'ye Anlattı
BBC'nin Talking Business programına konuk olan İGA Havalimanı İşletmesi İcr
SunExpress opera ve Bale festivali'ne sponsor
SunExpress opera ve Bale festivali'ne sponsor
Antalya'yı hem iç hem dış hatlarda direkt tarifeli seferlerle en fazla nokt
  • Kara Kutu

  • Çok Okunan

  • Yorumlanan

       Selman TENGÜZ
   9 Temmuz 2018 Pazartesi
Diğer Alıntı Yazılar İçin Tıklayın
AirNews'i Delicious'ta PaylaşınAirNews'i Stumbleupon'da Paylaşın!AirNews'i Twitter'da Takip Edin!AirNews Facebook Sayfasını Ziyaret EdinAirNews RSS
Türkiye | Dünya | Havacılık | Havayolları | Havaalanları | Gündem | Uzay | Teknoloji | Turizm | Foto | Video

Bu Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.

Copyright © 2008 - 2014 airnewstimes.com

Tasarım / Yazılım: Air News Times