AirNewsTimes Anasayfa Ödüller Künye İletişim Bilgileri

Bana bir şey olmaz sendromu.!

Muzaffer Çetingüç

info@airnewstimes.com

Superman’ın göğsünden mermilerin sekmesi, Akhille’in topuğundan başka yerine ok işlememesi gibi masalsı örnekler, insanların bilinçaltında az veya çok bir yaralanmazlık / incinmezlik düşünüşünün (invulnerability, invincibility) bulunduğunu; bunun da masallara, çizgi romanlara ve filmlere yansımakta olduğunu gösterir.

Bazı bilgisayar oyunlarında Tanrı moduna giren kişiler, başlarına gelen tüm felâketlerden ölmeden çıkar. James Bond, Temel Reis, Terminator, Roger Rabbit, Batman, Kriptions, Hulk gibi çağdaş fantazya kahramanları bu yönleriyle bezenip topluma sunulmuştur. Önemli olan sunulması değildir, (çünkü tüketim ve kâr amacıyla binlerce başka sunumlar da yapılıyor) önemli olan hangilerinin insanların bilinçaltlarında bir karşılık bulduğu ve benimsendiğidir. Kendisine kötü bir şeyler olmayacağı, ‘sanki hiç ölmeyeceği’ düşüncesini bilinçaltında taşıyan (öyle olmasını arzu edip buna da inanan) kişilerin bu tür hikâyelerin kahramanlarıyla özdeşleşme eğilimleri vardır. Özellikle narsistik eğilimi olan insanlarda tehlikeli durumlardan yaralanmadan çıkmak, içlerinde bir yerleri okşar, keyif ve mutluluk hissi verir. Bu kişiler böyle çizgi roman, film ve öykülerin müşterisi olurlar; orada kendilerini bulurlar. Bu inancın mottosu ‘Bana bir şey olmaz’dır. (It won’t happen to me.)

Ölümcül durumlardan sağ kurtulan bazı insanların sihirli bir yaralanmazlık / yenilmezlik inancına kapıldıkları, bu nedenle de sonra karşılaştıkları riskli durumlara gözü kara biçimde atıldıkları gözlenmiştir. 2. Dünya Savaşında İngiliz Hava K. (RAF) pilotları, ‘kendilerinin seçilmiş kişiler ve ilâhi koruma altında olduklarına’ inanmakta; morallerini yüksek tutmak için de, ‘Bana bir şey olmaz’ diye düşünmekteydiler. Ünlü yazar W. Saroyan’ın ölmek üzereyken söylemiş olduğu, ‘Herkes ölecek, ama ben hep Tanrının benim için bir istisna yapabileceğine inanmıştım’ sözleri, bu durumun filozoflar için bile geçerli olduğunun kanıtıdır.

Asla batmayacağı lanse edilen Titanik gemisinin kaptanına (15 Nisan 1912 gecesi, daha ilk seferinde) gemisinin bir buzdağına çarparak 3 saatte batacağı söylenseydi buna asla inanamazdı. Dünyanın en modern, büyük ve mükemmel yolcu gemisinin kaptanı, bu abartılı özgüven içinde iken bir dizi tehlikeli gelişmeler olmaktaydı. Buzdağı uyarıları aynı özgüven içindeki ekip tarafından kaptana ulaştırılmamıştı. Zaten gözcülere dürbün verilmemişti; gemide kırmızı yardım fişeği ve herkese yetecek kadar filika da yoktu… Buzdağına çarparak parçalanan gemiden çıkamayan veya soğuk denize düşen 1.517 kişi donarak ve boğularak öldü...

Riskli işler yapan insanların, tehlike duyumlarını azaltan bilinçdışı mekanizmalardan birisi inkâr’dır (denial). ‘Uçuş sanıldığı kadar tehlikeli değil, uçuş riskleri beni etkilemez’ gibi söylemler, bilinçdışı incinmezlik hisleriyle ilgilidir. Uçağın teknolojik üstünlüklerine ve güvenlik sistemlerine fazlaca inananlarda, kendi beceri ve tecrübelerine gereğinden çok güvenenlerde bu his sıkça görülür ve popüler kültürde İkarus veya Titanik Sendromu olarak da bilinir. (İkarus, kanat kuşanıp Girit adasından uçarak kaçarken, babasının uyarılarına aldırmayarak çok yükselmiş ve sonra Ege Denizine düşmüştü.) Gerçeğin çarpıtılmış biçimindeki bir aşırı güven düşüncesine kapılmak ‘pozitif illüzyon’dur; bir çeşit devekuşu yaklaşımıdır... Bunun bir savunma mekanizması olarak toplumlarda %43 gibi oldukça yaygın bir oranda kullanıldığı ileri sürülmüştür. Ohio’da üniversite öğrencileri arasında yapılan başka bir çalışmada da, öğrencilerin %93’ü başkalarından daha iyi araba kullanabildiklerini iddia etmiştir. ‘Bana bir şey olmaz’cılar, sanki bütün kaza ve kötülüklerin başkalarının başına geleceği, yanlış düşüncesi içindedirler. Bu düşünce, davranışlara sıkça yansımaya başladığında veya sığınılan bir ilke haline geldiğinde tehlike çanları çalıyor demektir. Kendinden memnuniyet, durumundan kaygı duymama fazla iyimser ve nikbin psikolojinin verdiği rahatlık (complacency) içinde iken dikkat ve uyanıklıktaki azalma ve umursamazlıktaki artış (kedidir kedi! tutumu), kaza riskini arttırabilir.

Sağlıklı yaralanmazlık-incinmezlik düşüncesi:


İncinmezlik hissinin makul ölçüsü de olabilir ve biraz da gereklidir. İnsanların kısacık ömürlerini ölüm, hastalık ve kaza düşünceleriyle fazlaca gölgelemeden yaşamalarında veya gerçekten riskli işlerle uğraşanların korku ve endişelerini yatıştırmakta işe yarayabilir. Ancak bu sahte ve tehlikeli iyimserliği abartanlarda, aşırı bir özgüven nedeniyle görünür tehlikeleri inkâr etme tutumu gelişir ve bu noktadan itibaren sağlıksız düşüncenin tehlikeli sularına girilir. Kendisini yaralanmalara ve ölüme karşı bağışık sanan kişi kolayca risk alır, felâketlerin kenarında gezinmeye başlar. Bu tutum havacılıkta maço, kontrfobik ve impulsif pilotlarda oldukça sık görülür. Ancak ‘bana bir şey olmaz’ düşüncesini sadece pilotlarla sınırlı tutmak ve yalnızca onları uyarmak yetmez. Yer teknik ekiplerinin, hava trafik kontrolörlerinin ve kabin ekiplerinin içinde de böylesi takıntıları olan insanlar olabilir ve onların benzer tutumları da ciddi kazaların açık veya gizli kalmış sebeplerinin hazırlayıcısı olabilir…
ETİKETLER:
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karaktersiz ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır.
Kullanıcı Adınızla Yorum Yapmak İçin Giriş Yapın.
Yorumunuzu Gönderin
Tüm Yorumları Okumak İçin tıklayın
Sani Şener En İyi CEO Seçildi
Sani Şener En İyi CEO Seçildi
TAV Havalimanları, Institutional Investor tarafından düzenlenen EMEA 2018 a
Yerde Uçak Kalmadı Ek Sefer Koyamıyorum
Yerde Uçak Kalmadı Ek Sefer Koyamıyorum
Turizmdeki rekorlarla birlikte Bodrum başta olmak üzere bazı bölgelerdeki t
Türk Jeti Dünya Sahnesine Çıkıyor
Türk Jeti Dünya Sahnesine Çıkıyor
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'nin, Jet Eğitim ve Yakın Destek Uçağı Gelişt
Pilot Gebeş'in Cenazesine Hâlâ Ulaşılamadı
Pilot Gebeş'in Cenazesine Hâlâ Ulaşılamadı
İşadamı Hüseyin Başaran'ın kızı Mina Başaran'ın da aralarında bulunduğu 11
THY'nin ilk A321neo Uçağı Filodaki Yerini Aldı
THY'nin ilk A321neo Uçağı Filodaki Yerini Aldı
Türk Hava Yolları'nın Airbus Cabin Flex konfigürasyonuna sahip ilk A321neo
Pegasus, Pilotlara Zam Yapıyor
Pegasus, Pilotlara Zam Yapıyor
Türk Hava Yolları'nın başta uçucu personel olmak kaydı ile tüm personele ya
Trump'tan Türkiye'ye F-35 Desteği
Trump'tan Türkiye'ye F-35 Desteği
Türkiye ile ABD Kongresi arasında yaşanan F-35 çatışmasına Beyaz Saray da d
Ryanair'deki Grev Uçuşları Etkiledi
Ryanair'deki Grev Uçuşları Etkiledi
Merkezi İrlanda'da bulunan havayolu şirketi Ryanair, pilotların greve gitme
Yabancı Yatırımcıdan 3.Havalimanına Yatırım
Yabancı Yatırımcıdan 3.Havalimanına Yatırım
Yeni operasyon, UPS'in akıllı küresel lojistik ağının bir parçası olarak Tü
Semin Öztürk: Havacılık Aşkına Tutuldum
Semin Öztürk: Havacılık Aşkına Tutuldum
KADIN Akrobasi Pilotu Semin Öztürk, 8 yaşındayken ilk kez babası Ali İsmet
MNG Kargo yönetim ekibini güçlendiriyor
MNG Kargo yönetim ekibini güçlendiriyor
Genel Müdür Boran Uzun liderliğinde köklü bir değişim sürecinden geçen ve d
Emirates'ten, Sanal Gerçeklik Teknolojisi
Emirates'ten, Sanal Gerçeklik Teknolojisi
Emirates, emirates.com'da sanal gerçeklik teknolojisinin öncülüğünü yapıyor
TAİ yeni LOGO ve kimliğiyle yüzünü yeniledi
TAİ yeni LOGO ve kimliğiyle yüzünü yeniledi
Havacılık ve Uzay alanında öncü ve lider konumda olan Türk Havacılık ve Uza
TAİ Genel Müdürü Kotil'e Brezilya Devlet Nişanı
TAİ Genel Müdürü Kotil'e Brezilya Devlet Nişanı
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TAİ) Genel Müdürü Temel Kotil'e Brezilya
Turkish Cargo Filosuna 3 Uçak Daha Katıyor
Turkish Cargo Filosuna 3 Uçak Daha Katıyor
Turkish Cargo, bu yıl filosuna 3 kargo uçağı daha katar uçak sayısı 22'ye ç
  • Kara Kutu

  • Çok Okunan

  • Yorumlanan

       Talip KISLAKÇI
   9 Nisan 2018 Pazartesi
       Selman TENGÜZ
   9 Temmuz 2018 Pazartesi
Diğer Alıntı Yazılar İçin Tıklayın
AirNews'i Delicious'ta PaylaşınAirNews'i Stumbleupon'da Paylaşın!AirNews'i Twitter'da Takip Edin!AirNews Facebook Sayfasını Ziyaret EdinAirNews RSS
Türkiye | Dünya | Havacılık | Havayolları | Havaalanları | Gündem | Uzay | Teknoloji | Turizm | Foto | Video

Bu Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.

Copyright © 2008 - 2014 airnewstimes.com

Tasarım / Yazılım: Air News Times