AirNewsTimes Anasayfa Ödüller Künye İletişim Bilgileri

Piyasa ve Üreticinin Rekabet Pozisyonu

Ece ÖZKAN

oeceozkan@gmail.com

Değerleme Kriterleri: Piyasa ve Üreticinin Rekabet Pozisyonu
 
Hava aracının finansal değeri belirlenirken dikkat edilmesi gereken önemli faktörlerden biri de üreticinin rekabet pozisyonu ve piyasadaki yeridir.Üreticinin maddi gücü, gelecek yatırım planları ve rekabet içerisindeki yerini koruyabilme yetisi, değerlemeye tabi hava aracının piyasa değerine dolaylı yoldan etki edebilmektedir.
 
Hava aracı ekspertizinde, değerlemeyi gerçekleştiren uzmanın alanında tecrübeli olmasının yanı sıra ulusal ve uluslararası havacılık şirketleri ile iletişim halinde olması, havacılık gelişmelerini ve değer trendlerini yakından takip etmesi gerekmektedir. Özellikle değerlemeye konu olan hava aracının gelecek projeksiyonunu doğru gerçekleştirmek için, hava aracı değerleme uzmanının o hava aracının üreticisi ile ilgili geniş bir bilgi dağarcığına sahip olması ayrıca havacılık basınının bilgisinden fazlasına ulaşacak kaynaklarının ve broker ağlarının olması gerekmektedir.Tüm bu bilgiler, hava aracının eskpertizi yapılıp, ikinci el değeri hesaplanırken, algoritmaya dahil edilmeli ve sonuç gerçeği en doğru şekilde yansıtmalıdır.
 
Üreticinin rekabet pozisyonu, o havacılık şirketinin geleceği açısından, dolayısıyla değerlemeye konu hava aracının değeri açısından büyük önem taşır. Örneğin, köklü özel iş jeti ve turboprop hava aracı üreticisi Hawker Beechcraft 2011 yılı Mayıs ayında iflasını açıklamıştı. İflasını açıklamadan önceki sinyalleri doğru takip edebilen bir hava aracı değerleme uzmanı, Hawker Beechcraft tarafından üretilen bir iş jetinin finansal değerlemesini gerçekleştirirken bu kriteri de değerlendirmeye alıp, piyasa dinamikleri doğrultusunda gerçeğe en yakın değeri tespit edebilirdi.Nitekim Hawker Beechcraft, iflasını açıklamadan önce tamamen kompozit gövdeden oluşan Hawker 4000 Modelinin üzerinde uzun yıllar çalışmış, 1 milyar USD üzerinde ciddi bir yatırım yapmış ama hava aracının geliştirme sürecini teknik aksaklıklar sebebiyle 12 yıl gibi bir sürede ancak tamamlayabilmişti. Hava aracı 2008 ile 2011 yılları arasında üretimde olmasına rağmen, piyasada tercih edien bir model olmayı başaramamış ve bazı kaynaklara göre de yatırım maliyetini çıkaramamıştı. Bu gibi maliyetli süreçler, diğer finansal etkenler ile bir araya gelerek hava aracı üreticisi Hawker Beechcraft’ı maddi zora sokmuş ve en sonunda iflas istemeye kadar getirmişti. Üreticinin iflas açıklaması sonrasında Hawker ve Beechcraft olarak ikiye ayrılması ve turboprop hava araçları üreten Beechcraft bölümünün en dişli rakiplerinden Cessna’nın ana firması Textron Havacılık tarafından satın alınmasıyla Hawker’ın marka değeri zarar görmüştü. Dahası, Hawker model iş jetlerinin üretimi durdurması beraberinde yedek parça ve yetkili bakım servisi sorununu ortaya çıkarmıştı. İflas eden Hawker Beechcraft, kendi bünyesindeki yetkili bakım servislerini kapatmıştı. Üretim durdurulduğu için yedek parça sıkıntısı boy göstermeye başlamış ve sonuç olarak Hawker marka iş jetlerinin piyasadaki tercih edilebilirliği ve ikinci el değeri zarar görmüştü. Güvenilirlik ve sağlamlık açısından zamanında piyasada en çok tercih edilen iş jetleri olmalarına rağmen, Hawker marka iş jetlerinin yaşanan bu olumsuz durumlar sonucunda tercih edilebilirliği zamanla azalmış ve ikinci el değerlerinde kayıplar gözlemlenmişti.
 
Aynı şekilde, hava aracının üretiminin durdurulması veya var olan modelde güncellemeye gidilmesi de değerlemeye tabi olan hava aracının ikinci el değerinde olumsuz yansımalar oluşturur.Örneğin, Gulfstream 2016 yılında G450 model iş jetinin üretimini durduracağını açıklamış ve yeni geliştirmekte olduğu G500’ün G450’nin yerini alacağını duyurmuştu. Nitekim G450 son müşterisine geçtiğimiz Ocak ayı itibariyle teslim edilmiş ve bir devir kapanmıştı. G450’nin ikinci el piyasadaki tercih edilebilirliği güçlü marka değeri ve güvenilirlik açısından kısa vadede negatif etkilenmese de G500’ün piyasadaki etkinliğini arttırmasıyla uzun vadede değer trendinin aşağıya dönük olduğunu söylemek mümkündür.
 
Dolayısıyla, hava aracı değerlemesinde sadece piyasanın o anki dinamiklerine hakim olmak yetmemekte, pazarın tümünü gözlemleyebilecek bilgi ağına ve birikimine sahip olmak gerekmektedir.Bu sebeple değerlemeye konu olan hava aracının üreticisinin gelecek planları, finansal gücü ve hava aracı modelinin rekabet pozisyonu değerleme kriterlerine dahil edilmelidir.

Ece Özkan
DELTA AEROSPACE
Hava Aracı Değerleme Uzmanı- ASA Certified Aircraft Appraiser
ece.ozkan@delta-aerospace.com
 
ETİKETLER:
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karaktersiz ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmayacaktır.
Kullanıcı Adınızla Yorum Yapmak İçin Giriş Yapın.
Yorumunuzu Gönderin
Tüm Yorumları Okumak İçin tıklayın
TAI ile THY Arasında İşbirliği
TAI ile THY Arasında İşbirliği
Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TAI) ve Türk Hava Yolları Teknik A.Ş. (
Emirates Skywards Sadakat Ödüllünü Aldı
Emirates Skywards Sadakat Ödüllünü Aldı
Emirates Havayolu'nun sadakat programı olan Emirates Skywards, 10. yıllık S
Singapur Airshow'un Gözdesi: TAI
Singapur Airshow'un Gözdesi: TAI
Tayland Savunma Fuarı'ndan sonra Singapur Havacılık Fuarı'na da katılan Tür
Lockheed Martin ve Rheinmetall işbirliği yapacak
Lockheed Martin ve Rheinmetall işbirliği yapacak
Lockheed Martin, helikopter ihalesinde Rheinmetall ile iş birliği yapacak.
Hürkuş-B ilk uçuşunu gerçekleştirdi
Hürkuş-B ilk uçuşunu gerçekleştirdi
TUSAŞ tarafından geliştirilen ve teslimatına haziran 2018 tarihinde başlanm
Havacılığın Yaşayan Efsaneleri Ölümsüzleşti
Havacılığın Yaşayan Efsaneleri Ölümsüzleşti
Havacılığa gönül vermiş isimleri onurlandırmak üzere düzenlenen Havacılığın
Airbus ve Türk ortakları işbirliklerini güçlendiriyor
Airbus ve Türk ortakları işbirliklerini güçlendiriyor
Airbus, Türkiye'deki endüstriyel işbirliğini daha da genişletmek amacı ile
ISG Zamanında Kalkışta Dünya 8'incisi
ISG Zamanında Kalkışta Dünya 8'incisi
İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı'nın zamanında kalkış oranı g
TAI Türkiye'yi Uçuracak Mühendisleri Yetiştirecek
TAI Türkiye'yi Uçuracak Mühendisleri Yetiştirecek
Havacılık ve uzay sanayisinde Türkiye'nin ulusal güvenlik ihtiyacına yöneli
NASA, havacılığı verimli hale getirmek istiyor
NASA, havacılığı verimli hale getirmek istiyor
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, kısa sür
Airbus'un İmdadına Emirates Yetişti
Airbus'un İmdadına Emirates Yetişti
Ortadoğu'nun en büyük havayolu şirketi Emirates, Airbus şirketiyle 20 adet
Bismillah Airlines faciadan döndü
Bismillah Airlines faciadan döndü
Bismillah Havayollarına ait uçak inişi sırasında takımları çökünce yere çak
Pegasus Yolcusu O Anları Anlattı
Pegasus Yolcusu O Anları Anlattı
Ankara'dan Trabzon'a dönüşte Trabzon Havalimanı'nda pistten çıkan Pegasus H
Pegasus uçağı pistten çıktı
Pegasus uçağı pistten çıktı
Trabzon Havalimanı'na iniş yapan Ankara uçağı pistten çıktı. Pegasus'a ait
DJ Kerimcan Durmaz hostesi çıldırttı
DJ Kerimcan Durmaz hostesi çıldırttı
Kerimcan Durmaz uçağı birbirine kattı. DJ Kerimcan Durmaz hostesi çıldırttı
  • Kara Kutu

  • Çok Okunan

  • Yorumlanan

       Talip KISLAKÇI
   4 Şubat 2018 Pazar
       Ece ÖZKAN
   19 Şubat 2018 Pazartesi
Diğer Alıntı Yazılar İçin Tıklayın
AirNews'i Delicious'ta PaylaşınAirNews'i Stumbleupon'da Paylaşın!AirNews'i Twitter'da Takip Edin!AirNews Facebook Sayfasını Ziyaret EdinAirNews RSS
Türkiye | Dünya | Havacılık | Havayolları | Havaalanları | Gündem | Uzay | Teknoloji | Turizm | Foto | Video

Bu Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.

Copyright © 2008 - 2014 airnewstimes.com

Tasarım / Yazılım: Air News Times